Antibioticagebruik veehouderij daalt in 2025 stevig met 6,9 procent

Het gebruik van antibiotica die van kritisch belang zijn voor de volksgezondheid blijft op een laag niveau. De SDa spreekt van een overwegend positieve ontwikkeling, maar wijst ook op enkele sectoren waar extra inspanningen nodig zijn. Vooral de vleeskuiken- en kalversector vragen volgens het expertpanel om aandacht.

Opvallend is de ontwikkeling in de varkenshouderij. Nadat het antibioticumgebruik in 2024 nog licht was toegenomen, is dat in 2025 weer teruggebracht naar het lage niveau van voorgaande jaren.

Verder neemt ook de toepassing van colistine steeds verder af, een antibioticum dat als laatste redmiddel in de humane gezondheidszorg wordt beschouwd. Sinds 2020 is het colistinegebruik in de varkenssector met 62,2 procent gedaald. In de leghennensector zet die dalende trend ook door.

Rundveehouderij stabiel

Voor de rundveesector schetst de SDa opnieuw een stabiel beeld. Het antibioticumgebruik bevindt zich al meerdere jaren op een laag niveau. Daarmee behoort de sector volgens de autoriteit tot de sectoren waar verantwoord antibioticagebruik inmiddels stevig is verankerd.

Een uitschieter is te zien in de vleeskuikensector. Daar steeg het antibioticumgebruik in 2025 met 24,7 procent ten opzichte van een jaar eerder. De SDa noemt die stijging onverwacht. De oorzaak is nog niet bekend en wordt momenteel door de sector onderzocht.

Laag gebruik bij leghennen

In de leghennensector is het gebruik laag. Op het merendeel van de leghennenbedrijven wordt geen antibiotica gebruikt. En ook bij de opfok van leghennen is het antibioticumgebruik stabiel en laag. Bij de opfok van (groot)ouderdieren in de leghennensector gebruiken de meeste bedrijven (63 procent) geen antibiotica

De grootste zorgen blijven volgens de SDa bestaan over de kalverhouderij. Ondanks eerdere reducties ligt het antibioticumgebruik daar nog altijd relatief hoog. Volgens de SDa is de huidige aanpak onvoldoende effectief om verdere stappen te zetten en is een herijking van de strategie noodzakelijk.

Uit het rapport blijkt bovendien dat de kalversector nog steeds relatief veel bedrijven kent met een structureel hoog antibioticumgebruik. Juist op die bedrijven is volgens de SDa de meeste gezondheidswinst te behalen door de infectiedruk verder terug te dringen en preventieve maatregelen te versterken.

Geitenhouderij nog niet volledig in beeld

Voor de geitensector plaatst de SDa een kanttekening bij de betrouwbaarheid van de beschikbare gegevens. De registratie is volgens de autoriteit nog niet volledig genoeg om harde conclusies te trekken.

Een aangekondigde audit moet duidelijk maken waar de knelpunten zitten en hoe de datakwaliteit kan worden verbeterd. Voor zover nu bekend is het antibioticumgebruik in de geitensector ten opzichte van het vorige jaar licht gestegen, maar blijft het gebruik laag.

Ook daling in kleinere sectoren

In de kleinere veehouderijsectoren laat het gebruik van antibiotica een overwegend stabiel beeld zien. In de kalkoenhouderij bleef het gebruik laag en veranderde er weinig ten opzichte van 2024. Ook in de konijnenhouderij zette de dalende trend door, al blijft het gebruik daar relatief hoog in vergelijking met de meeste andere sectoren. In de eendenhouderij bleef het gebruik eveneens stabiel op een laag niveau.

De SDa benadrukt dat Nederland internationaal nog altijd behoort tot de landen met een zeer laag antibioticumgebruik in de veehouderij. Tegelijkertijd is verdere reductie nodig op bedrijven waar het gebruik structureel hoog blijft.

Volgens de autoriteit vraagt dat om een blijvende gezamenlijke inzet van veehouders en dierenartsen, waarbij diergezondheid, goede bedrijfsvoering en preventie centraal staan. De lage inzet van voor de humane gezondheidszorg kritische antibiotica laat volgens de SDa zien dat de sector erin slaagt om deze middelen zoveel mogelijk te reserveren voor situaties waarin ze echt onmisbaar zijn.