‘AMvB Dierwaardige Veehouderij gaat niet voor betere naleving dierenwelzijn zorgen’

De commissie presenteerde eerder deze week het rapport ‘Dierenwelzijn verdient beter’. In dit rapport wordt de bescherming van dierenwelzijn binnen de vleesketen onder de loep gelegd. Aantasting van dierenwelzijn komt op grote schaal voor, stelt de commissie. Van den Bos pleit voor veranderingen. ‘Het begint met duidelijke normen en de handhaving daarvan.’

Wat is de belangrijkste boodschap uit het rapport?

‘De kernboodschap is dat het systeem in de breedte faalt. Steeds wordt op grote schaal het dierenwelzijn geschaad en daarmee ook het publieke belang van dierenwelzijn. Het gaat om grote aantallen dieren.’

Wat vindt u zelf het meest opvallend?

‘Ik vind het opmerkelijk dat wat in de wet is neergelegd als intrinsieke waarde voor dierenwelzijn niet wordt voorzien van handhaafbare normen. En ik vind het opmerkelijk dat het zo lang duurt om dat voor elkaar te krijgen.’

‘Er wordt al jarenlang over gesproken dat dierenwelzijn moet worden verbeterd. Als je het publieke belang definieert, moet je jezelf ook serieus nemen als je dat wilt beschermen. Dat betekent dat je heldere normen nodig hebt die je kunt handhaven. Dan weet iedereen waar hij of zij aan toe is.’

Uit het rapport blijkt dat met name in de veehouderij, en in kleinere schakels, de economische druk zwaar weegt. Dat gaat in de praktijk ten koste van dierenwelzijn. Hoe is dat te voorkomen?

‘Wat in ieder geval niet helpt, is onduidelijkheid over de normen. Dan weet je niet precies waar je aan toe bent. Het is daarom belangrijk dat daar heel helder invulling aan wordt gegeven. Wij zeggen: maak dierenwelzijn, net als voedselveiligheid, tot randvoorwaarde voor de vleesproductie. Dan geef je ook veel duidelijkheid aan de sector en toezichthouder.’

Van wie moet de verandering komen?

‘Het begint met duidelijke normen en de handhaving daarvan. Het initiatief moet worden genomen door de staatssecretaris of minister. Die moet het voortouw nemen. Maar het raakt natuurlijk de hele keten. Veranderingen moeten dan ook in de hele keten, door alle schakels, worden waargemaakt.’

Welke rol heeft de keten?

‘Welzijnsrisico’s beperken zich niet tot één schakel, maar doen zich voor op het primaire bedrijf, tijdens transport en op het slachthuis. In al die schakels ligt een verantwoordelijkheid in de omgang met dieren. Het gaat erom de aansprakelijkheid in de keten te regelen, zodat duidelijk is dat er ook ketenaansprakelijkheid is en verantwoordelijkheden niet kunnen worden afgewenteld.’

‘Daarnaast stellen we voor dat er uiteindelijk ook persoonlijke aansprakelijkheid mogelijk moet zijn voor bestuurders van grote bedrijven. Je ziet nu dat boetes gewoon worden ingecalculeerd. Dat vinden wij geen wenselijke situatie.’

Lees ook: Erkens: ‘Dierenwelzijn in hele vleesketen kan en moet beter’

Gaat de AMvB Dierwaardige Veehouderij ervoor zorgen dat de misstanden die u hebt aangetroffen worden opgelost?

‘Het antwoord op die vraag is nee. De reden is dat de regels die in de AMvB worden voorgesteld grotendeels niet handhaafbaar zijn, zo stelt toezichthouder NVWA zelf. De AMvB wordt bovendien afhankelijk gesteld van technische en economische ontwikkelingen.’

‘Je ziet in de AMvB nog steeds dat economische afwegingen voorrang krijgen boven dierenwelzijn. Wij stellen voor om dierenwelzijn randvoorwaardelijk te maken. De AMvB gaat niet genoeg verschil maken.

Wat zou u veehouders willen meegeven?

‘Ik kan me voorstellen dat zij zich ergeren aan de onduidelijkheid van de normen. Daar heeft de minister een verantwoordelijkheid. Maar ook de individuele veehouder heeft een grote verantwoordelijkheid voor het dierenwelzijn.’

‘Dat vraagt meer dan naleving van wettelijke minimumeisen. Het vraagt om een actieve invulling van deze verantwoordelijkheid om het welzijn van dieren te beschermen en werkwijzen te verbeteren naar nieuwe inzichten.’