Ganzen verjagen als een soort verzekering

‘Kijk, daar gaat de laserstraal’, zegt Rienk Huizinga. De groene straal schuift heen en weer over het gewas rond de pluimveestal. ‘Sinds de laser draait, hebben we geen ganzen meer op het land. De buurman wel.’

Rienk en Tabe Huizinga besloten vorig jaar het risico op vogelgriep te verminderen door ganzen met een laser te verjagen. De broers houden 300.000 vleeskuikens met 1 Beter Leven op drie locaties.

Op hun bedrijf in het Friese Minnertsga hadden ze in 2023 te maken met een uitbraak. ‘Dat wil je niet weer meemaken’, stelt Rienk Huizinga. Naast alle biosecuritymaatregelen is de laser een extra stap om een besmetting via watervogels te voorkomen.

De Friese Waddendijk ligt ook op zichtafstand, met daarachter de zee vanwaar diverse soorten ganzen het land intrekken om te foerageren. ‘Vroeger hadden we hier nooit ganzen. De laatste jaren komen er steeds meer’, motiveert Huizinga de inzet van de laser.

Op alle drie de stallen, de andere twee staan in Firdgum en Tzummarum, staan nu lasers op het dak die een bewegende straal groen laserlicht rond de stallen laten schijnen. Hoewel de stallen over drie dorpen verspreid liggen, staan ze wel op zichtafstand van elkaar. De lasers op de stallen in Firdgum en Tzummarum overlappen elkaar deels.

Niet over de weg

Hoewel het licht van de laser in Minnertsga te zien is vanaf het erf in Tzummarum, is overlap daarmee niet mogelijk. ‘Je mag niet over de openbare weg schijnen en ook niet omhoog. Je mag ook alleen op je eigen grond schijnen’, legt Huizinga uit. Met hun 125 hectare akkerbouw hebben de broers volop areaal om het laserlicht op te richten.

De laser draait van november tot mei dag en nacht. Nu het steeds langer en helderder licht wordt, is het laserlicht minder zichtbaar en daalt het effect. Omdat de meeste ganzen naar het noorden zijn vertrokken, stelt Huizinga de instelling via de app van de laser bij zodat het laserlicht alleen werkt als het donker is.

Om tegen te gaan dat de ganzen de lichtstraal kunnen voorspellen, volgt de laser drie verschillende patronen. ‘De ganzen zijn weg zodra ze het groene licht zien’, ervaart Huizinga de werking. Reeën, hazen, zwanen en meerkoeten reageren niet op de lichtbundel. ‘Afgezien van de investering zie ik geen nadelen’, verwoordt Huizinga. Die investering bedroeg in totaal rond de 30.000 euro.

Risico verlagen

De boer ziet het als een verzekering om het vogelgrieprisico te verlagen. Eerder werkten de broers met knalapparaten. Dat vroeg meer werk en gaf ook meer klachten uit de buurt.

De lasers hebben nog een extra voordeel. De pluimveehouders ruilen als akkerbouwers grond met pootgoedtelers en telen zelf suikerbieten, uien en vooral tarwe. Die tarwe gebruiken ze om te voeren aan de vleeskuikens. Door de lasers hebben ze geen ganzenschade meer in het graan.

Straal van 600 meter

Gebroeders Huizinga hebben geen omkijken naar het systeem. De AVIX Autonomic Mark II van Bird Control werkt automatisch en houdt in een straal van 600 meter rond de stal het land ganzenvrij. ‘We hebben gezorgd voor een elektrische aansluiting en een rvs-paal op het dak’, vertelt Rienk Huizinga. Het enige onderhoud is het vervangen van de laserlamp na 9.000 uur.

Drone maakt drie keer per uur een ronde over alle percelen

Een drone vliegt drie keer per uur een rondje over de pluimveehouderij van de Friese maatschap Twijnstra-Wijnja in It Heidenskip. Dat voorkomt dat groepen ganzen over het bedrijf vliegen.

‘Je wilt er in ieder geval alles aan gedaan hebben om besmetting met vogelgriep te voorkomen’, zegt Douwe Twijnstra, die het bedrijf samen met zijn vader en moeder runt. ‘Al heb je nooit 100 procent zekerheid. Het kan altijd nog komen door die ene gans die toch nog net over jouw bedrijf vliegt en die besmet is met vogelgriep.’

Twijnstra had voor het weghouden van ganzen, die in de winter in de Friese Zuidwesthoek massaal op het gras afkomen, zijn zinnen gezet op een geautomatiseerde oplossing met een drone. ‘Ik heb verschillende dronepartijen gebeld en voorgeschoteld wat ik wilde. Uiteindelijk kwam ik een partij tegen die dat wel met mij wilde proberen.’ Dus staat er nu op het dak van de warmtebuffer een dronebox, met daarin een drone van ruim 40 centimeter bij ingeklapte propellers.

Drie keer per uur vouwt de dronebox zich open en maakt de drone automatisch een rondje over het 5 hectare grote bedrijf met stallen voor 120.000 1 ster Beter leven vleeskuikens. De ganzen worden goed op afstand gehouden door de drone , ervaart de Friese pluimveehouder. Deze vliegt daarvoor onvoorspelbaar in verschillende patronen en op verschillende hoogtes over het bedrijf. ‘De vogels zijn direct weg als ze de drone zien.’

Achter zwanen aan

Als Twijnstra, die zelf een dronebewijs heeft, een groep knobbelzwanen ziet, stuurt hij de drone handmatig richting de zwanen om die weg te houden. Een pluspunt voor een drone; knobbelzwanen reageren minder op een laser.

De drone maakt alleen overdag zijn rondjes. ‘Bij donker mag je niet met een drone vliegen’. Maar dat is geen probleem bij Twijnstra, de ganzen trekken tijdig weg naar de meren om daarop te overnachten. ‘Je hoort ze hier ’s nachts hooguit een keer bij volle maan.’ Nu de ganzen voor de zomer weer zijn weggetrokken, staat de drone ook op stal. ‘Hij vliegt alleen als de R in de maand is’, legt de pluimveehouder uit. Overzomerende ganzen zijn er niet in de buurt van het bedrijf.

Rekening houden met buren

Het pluimveebedrijf is omgeven door melkveehouderijbedrijven, waardoor Twijnstra ook rekening moet houden met zijn buren. Het vlieggebied is dan ook strak begrensd tot de oppervlakte van het bedrijf.

De aanschaf van de drone kostte rond de 25.000 euro. ‘Daarnaast betaal je nog abonnementskosten, die verschillen per bedrijf. Ik heb zelf een dronebewijs, zodat ik Dronebotics niet hoef in te schakelen om specifiek vluchten te doen. Daardoor vallen die kosten voor ons mee’, besluit de pluimveehouder.

Tijdschema of herkenning

Douwe Twijnstra is de eerste pluimveehouder die ganzen verjaagt met de DJI Matrice 4TD van Dronebotics. Dat bedrijf maakt dronesoftware voor onkruidherkenning en verkoopt drones voor het beveiligen van bedrijventerreinen. Bij Twijnstra gaat het om verjagen met een tijdschema. Dronebotics werkt aan een drone die gaat vliegen als er ganzen worden gesignaleerd.