Hoge dieselprijs dwingt tot brandstoftoeslag

De stijgende dieselprijs door de onrust in het Midden-Oosten kan loonwerkers tienduizenden euro’s extra kosten. Dat blijkt uit berekeningen van Cumela. De brancheorganisatie ziet dat steeds meer bedrijven een brandstoftoeslag op de factuur zetten.

Volgens Cumela-adviseur Financiën en Bedrijfsontwikkeling Dieuwer Heins gebruiken agrarische loonbedrijven gemiddeld 22.200 liter diesel per fulltime-equivalent (fte) per jaar. Toen de dagprijs boven 2 euro per liter uitkwam, betekende dat bijna 18.000 euro extra aan brandstofkosten per fte per jaar. Bij een loonwerker met vijftien werknemers loopt dat op tot circa 270.000 euro aan extra lasten.

Elke stijging met 10 cent per liter kost Cumela-bedrijven gemiddeld 1.150 tot 2.220 euro per fte per jaar, afhankelijk van type bedrijf en verbruik. Die cijfers zijn gebaseerd op de 231 loonwerkers die deelnamen aan de kengetallenvergelijking Cumela Kompas over 2023 en 2024.

Extra wrang is dat de piek in de dieselprijs in de drukste periodes valt. ‘In de maanden april, mei en juni, en bij de maisoogst wordt de meeste diesel verbruikt’, licht Heins toe. Hij geeft aan dat steeds meer loonwerkers de brandstofkosten apart zijn gaan verrekenen, naar aanleiding van de onrust in het Midden-Oosten. ‘Als de dieselprijzen zakken, dan kan een loonwerker de toeslag ook verlagen. Daar profiteren klanten direct van.’

Cumela helpt leden om de kosten goed inzichtelijk te krijgen, maar de belangenorganisatie adviseert niet over prijsstelling. ‘Dat is aan de ondernemer zelf’, stelt de adviseur. Het aandeel brandstofkosten in het totale kostenplaatje bij een agrarisch loonbedrijf is volgens Heins gemiddeld 16 procent. ‘In 2022 was dat door de Oekraïne-oorlog 20,5 procent. Blijft in 2026 de dieselprijs 50 cent per liter hoger dan in 2025, dan kom je op bijna 22 procent.’

Overigens benadrukt de Cumela-adviseur dat de gevolgen van de geopolitieke spanningen vaak niet beperkt blijven tot brandstof. ‘We zien vaak dat ook prijzen van andere hulp- en grondstoffen stijgen, zoals kunstmest en gas. Daarnaast kan ook de rente oplopen.’

Bijna twee keer zo duur

Loonbedrijf Schimmel in het Gelderse Scherpenzeel merkt dat klanten de prijsverhoging voor brandstof accepteren, al voelt de situatie wel dubbel. ‘De melkprijs is niet best en de dieseltoeslag komt daar nu bij op. Wij hebben het nodig. In het verleden lag de dieselprijs altijd onder de 1 euro per liter. Nu is het bijna twee keer zo duur’, zegt een woordvoerder van het bedrijf.

Voor Schimmel is diesel een grote kostenpost. Het loonbedrijf in de Gelderse Vallei verbruikt zoveel diesel dat er twee keer per week een tankwagen komt lossen. Minder inkopen als de prijzen hoog zijn, is geen realistische optie.

‘Je kunt er niet op gokken om bij hoge prijzen even wat minder aan te kopen’, benadrukt de woordvoerder. Wel houdt de leverancier het bedrijf op de hoogte wanneer een prijsdaling wordt verwacht. ‘In dat geval komen ze later, als dat past.’

Geven en nemen

Schimmel hanteert een standaardprijs van 1,30 euro per liter. Alles daarboven wordt verrekend via een toeslag per uur. Daarmee probeert het bedrijf de factuur voor klanten beheersbaar te houden. ‘Het is een kwestie van geven en nemen. Het werk moet gewoon af.’

Niet alleen de brandstofprijs, maar ook het weer heeft veel invloed op de uiteindelijke kosten voor de loonwerker. ‘In een nat jaar hebben we meer kosten doordat machines harder slijten. Goede weersomstandigheden zorgen juist voor minder verbruik en minder slijtage’, aldus de woordvoerder.

Bekijk ook de video: Loonbedrijf Thijssen: ‘Door dure diesel moeten we meer factureren’

Een Zeeuwse loonwerker, die liever anoniem blijft, werkt met een brandstoftoeslag. Al toen de dieselprijzen enkele jaren geleden sterk opliepen, berekende het bedrijf het brandstofverbruik per activiteit. Die gegevens worden sindsdien structureel bijgehouden in Excel.

Zodra de dieselprijs boven een vooraf vastgestelde grens uitkomt, wordt de toeslag doorberekend aan de klant. De basisformule blijft daarbij gelijk, al wordt het gehanteerde verbruik aangepast wanneer het bedrijf investeert in nieuwe, zuinigere machines.

Vaste werkwijze

De brandstoftoeslag geldt voor alle sectoren waarin het Zeeuwse bedrijf actief is. Ook bij werkzaamheden met een relatief laag dieselverbruik, zoals zaaien, wordt de toeslag consequent toegepast. De loonwerker kiest voor deze werkwijze om discussies te voorkomen.

De Zeeuwse ondernemer maakt zich zorgen over de rentabiliteit van zijn machinepark. Door de dunne marges in de sector kan een stijgende dieselprijs volgens hem nauwelijks volledig zelf worden opgevangen. Dat maakt het noodzakelijk om machines nu zo efficiënt mogelijk in te zetten.

Bekijk de actuele energieprijzen op onze marktpagina

‘Wanneer de kosten van machines verder blijven stijgen, kan dit ertoe leiden dat loonwerkers in de toekomst nauwer gaan samenwerken’, zo redeneert hij. Daarnaast zijn de totale kosten in de afgelopen jaren fors gestegen.

Hoewel zijn loonbedrijf de tarieven jaarlijks verhoogt, is dat volgens de ondernemer onvoldoende om de marges op peil te houden. Niet alleen machines zijn duurder geworden, ook de kosten van onderdelen en monteurs zijn aanzienlijk toegenomen. Maar met vakbekwaam personeel, goed materieel en het nakomen van afspraken is het volgens de Zeeuwse loonwerker niet noodzakelijk om de goedkoopste aanbieder te zijn.

Kostprijs aardappelteelt op klei stijgt meer dan 300 euro

De hogere dieselprijzen leiden ertoe dat de hectarekosten voor veel akkerbouwgewassen flink toenemen. Dat blijkt uit een grove berekening van Evelien Drenth, strategisch beleidsadviseur akkerbouw & vollegrondsgroente bij LTO Nederland. De cijfers zijn gebaseerd op gegevens van Kwantitatieve Informatie (KWIN) en Cumela (dieselprijs exclusief btw). Drenth benadrukt dat de berekening slechts een indicatie is en voor ieder bedrijf anders zal uitpakken. Daarnaast is het sterk afhankelijk van hoe lang deze situatie aanhoudt. Voor consumptieaardappelen op klei gaat de beleidsadviseur uit van een gemiddelde kostprijsstijging van 324 euro per hectare, gebaseerd op een dieselprijs van 1,99 euro per liter bij een hectareverbruik van 410 liter. Dit is het verbruik wanneer al het landwerk met eigen mechanisatie wordt verricht en er minstens twee keer beregend moet worden. Vorig jaar noteerde de dieselprijs 1,20 euro per liter, een verschil van maar liefst 79 cent. In de berekening is geen rekening gehouden met het stroomverbruik in de bewaring. Vanwege de geopolitieke spanningen zijn ook de stroomkosten toegenomen. Verder is de stijging van de kostprijs fors voor consumptieaardappelen op zand (+217 euro) en pootgoed op klei (201 euro). Bij de bietenteelt op klei gaat Drenth uit van een verhoging van 189 euro per hectare. Voor zaaiuien op klei valt vanwege het lagere dieselverbruik de stijging van 141 euro per hectare in verhouding mee, al zijn de hogere bewaarkosten niet meegerekend. De kostprijsverhoging voor snijmais met onderzaai is het kleinst: 73 euro per hectare.