Druk op verdienmodel van kalverhouderij loopt op

De hoge vleesprijzen konden de oplopende kosten in de afgelopen jaren nog compenseren. ‘Dit was ook noodzakelijk. De prijzen waren gunstig, omdat de kostprijs hoog is’, stelt Wim Brouwer van de LTO-vakgroep Kalverhouderij. Sindsdien is de kostprijs echter nauwelijks gedaald. Vooral de prijzen voor nuchtere kalveren zijn belangrijk, naast structureel hogere grondstof- en energiekosten.

De kalverprijzen bevestigen dat beeld. Voor stierkalveren met 50 procent Belgisch blauw van eerste kwaliteit wordt in week 16 tussen de 590 en 630 euro per dier betaald. Voor eerste kwaliteit zwart- en roodbonte stierkalveren ligt de prijs tussen 330 en 360 euro. Vaarzen met 50 procent Belgisch blauw van die kwaliteit noteren 490 tot 530 euro per dier. Het zijn prijsniveaus die de opzetkosten hoog houden.

Aan de voerkant lijken de kosten inmiddels iets te stabiliseren. Maar de prijs voor weipoeder blijft historisch hoog, met een notering op 146 euro per kilo. De tarweprijzen zijn eveneens stabiel en komen in week 16 uit op 192 euro per ton.

Geopolitieke onrust in het Midden-Oosten werkt via energieprijzen door op het bedrijf. ‘Vroeg of laat gaan we de hoge energiekosten door de oorlog in Iran voelen. Dit zou weleens een groot effect kunnen hebben’, waarschuwt Brouwer. Nu blijven zichtbare effecten beperkt tot onder meer een dieseltoeslag op transport, terwijl de onzekerheid groot blijft.

Vraag onder druk

Aan de opbrengstkant is het marktsentiment duidelijk veranderd. De vleesmarkt is taai en de vraag staat onder druk. Internationale onrust en hoge brandstofprijzen zorgen ervoor dat afnemers voorzichtiger worden. Investeringen worden uitgesteld en luxere vleesproducten zijn minder in trek.

Dat is een scherp contrast met de afgelopen jaren. ‘De prijzen voor blank kalfsvlees lagen begin dit jaar ruim boven de 8 euro per kilo en voor rosé kalfsvlees werd rond de 7 euro per kilo betaald. Dat waren historisch hoge niveaus’, geeft Brouwer aan. Er is dus goed verdiend, mede door een tekort aan vlees. Een productiedaling door stoppersregelingen speelde daarin een rol.

Rond de jaarwisseling leidde die krapte tot tekorten, waardoor kalveren soms twee tot drie weken eerder dan gebruikelijk naar de slacht gingen. Inmiddels is het beeld gekanteld. Er zijn weer meer kalveren beschikbaar en meerdere factoren komen samen: de nasleep van blauwtong, eerdere bedrijfsbeëindigingen en minder afzet.

Verschillen per segment

De impact van de hoge kosten verschilt wel sterk per segment binnen de kalverhouderijsector. Binnen de rosékalverhouderij is meer ruimte om via de voersamenstelling bij te sturen. In de blankvleessector ligt dat anders. Daar blijf je als veehouder sterk afhankelijk van marktprijzen en kun je dus minder sturen met andere grondstoffen.

In de blankvleessector zit daarnaast meer dan 80 procent van de productie onder contract en wordt veelal ‘all-in all-out’ gewerkt. Veel contracten kennen een vaste vergoeding per afgeleverd kalf, soms aangevuld met winstdeling. ‘Als de markt tegenzit, valt die winstdeling er meteen uit’, stelt Brouwer. ‘Dan kan de kalverhouder een behoorlijke hap uit zijn inkomen mislopen.

Bekijk de actuele prijzen van nuka’s en vleeskalveren op onze marktpagina’s

Contracten lopen daarnaast meerdere rondes, mede om richting financiers stabiliteit te kunnen bieden. Voor vrije kalverhouders is het risico groter. In goede jaren lag de vrije markt namelijk vaak boven het contractniveau, maar dat beeld kan snel omslaan.

De kalverhouderij blijft daarmee duidelijk een sector met schommelingen. Na een periode van sterke opbrengsten staat de marge nu opnieuw onder druk.