Nieuwe kalverstallen zijn fundering voor volgende generatie

Ben van der Meer (64) komt zelf niet uit de agrarische sector, maar wist op jonge leeftijd al dat hij boer wilde worden. 'Toen ik 24 jaar was, heb ik samen met mijn vrouw dit bedrijf gekocht. Dat was in 1985. We zijn toen 120 varkens gaan houden en in 1986 heb ik een stal voor 400 kalveren gebouwd', steekt hij van wal. In 1995 heeft Ben van der Meer de varkens weggedaan en had hij plaats voor 540 kalveren. 'Het houden van kalveren paste beter bij ons en tot vorig jaar heb ik het altijd bij dit aantal gehouden.'

De kalverhouder is in 1986 begonnen onder contract bij Navobi. 'Dit is in 1994 overgenomen door Van Drie en daar ben ik altijd voor blijven mesten. Vrij mesten zagen wij niet zitten, omdat we het risico te groot vinden', licht Ben van der Meer toe. Opvolger Matthijs van der Meer (30) wil verder met de kalverhouderij: 'Maar we hadden te weinig kalveren om het bedrijf over te nemen. Daarom zijn we gaan kijken of we iets nieuws konden bouwen en daarmee konden uitbreiden.'

Vergunningen

In 2021 werd de knoop doorgehakt om twee nieuwe stallen te realiseren. Na de eerste gesprekken gingen vader en zoon aan de slag met de vergunningaanvraag. 'We hebben VanWestreenen benaderd en zij hebben voor ons de vergunningen geregeld. In 2022 kregen we van provincie Gelderland een positieve weigering', vertelt Matthijs van der Meer.

Met de plannen en de tekening op zak is de ondernemer de buurt ingegaan om zijn voornemen aan omwonenden uit te leggen. 'Dat was niet verplicht, maar ik heb dat heel bewust gedaan. Ik wilde niet dat al in de krant zou staan dat we een vergunning hadden aangevraagd, terwijl de omgeving niet wist wat we van plan waren. We kunnen goed overweg met de buurt en willen dat graag zo houden.'

Nadat hij de vergunning had ontvangen, vroeg Matthijs van der Meer de financiering aan. 'Het was niet eenvoudig om de financiering rond te krijgen, want de bank wilde helemaal niets. De regering zorgde voor veel onduidelijkheid en op agrarisch gebied gebeurde sowieso niets, omdat het toen helemaal op slot zat. Toen de nieuwe regering kwam, werd er weer anders naar gekeken en is het uiteindelijk toch gelukt.'

Ondertussen had de Gelderse kalverhouder met de aannemer al afspraken gemaakt onder voorbehoud. 'Ik had het gevoel dat het wel goed ging komen. Sterker nog, op woensdag hoorden we dat de financiering rond was en op donderdag zijn we gaan slopen.'

Soepel proces

De bouw verliep vrij voorspoedig. In december 2024 waren de stallen klaar en in juli 2025 stonden de eerste kalveren erin. 'De aannemer had het echt supergoed geregeld en een duidelijke planning gemaakt. Ik ben zelf vrij ver vooruitdenkend. We hadden daardoor weinig last van onvoorziene omstandigheden', licht Matthijs van der Meer toe. Qua installatie heeft de opvolger, op de luchtwasser na, alles zelf gedaan. Daarnaast zijn de nieuwe stallen stikstofneutraal door intern te salderen.

In de twee stallen is niet alleen ingespeeld op de huidige wet- en regelgeving, maar ook op de te verwachte ontwikkelingen. Zo is de stal voorzien van een chemische luchtwasser en heeft ieder dier een oppervlakte van 2 vierkante meter. 'We hebben ook gekozen voor een rubberen vloer, ondanks dat dit nog niet verplicht is', vertelt Matthijs van der Meer. 'We zijn ervan uitgegaan dat deze eis in Nederland op termijn ook gaat gelden.'

Afgelopen ronde heeft de Gelderse ondernemer geen enkel kalf gezien met last van de klauwen of gewrichten. En er waren ook geen dikke hakken. 'Wat betreft dierenwelzijn zijn we erg enthousiast over deze vloer.'

Dieren zijn rustiger

Verder heeft de stal een nieuwe voerkeuken, een klimaatcomputer, brede voergangen, een lichtstraat en ledverlichting. 'We merken dat de kalveren een stuk rustiger zijn in de nieuwe stallen. Het klimaat is goed, onder andere door de constante temperatuur en luchtvochtigheid', stelt Matthijs van der Meer. De temperatuur is 16,5 graden Celsius, met een bandbreedte van 8 graden. 'Daarnaast brandt de ledverlichting 10 uur continu met 80 lux, wat zorgt voor een constant dag- en nachtritme.'

Toen de nieuwe voerkeuken werd aangelegd, is bewust gekozen om niet automatisch te gaan voeren. 'De eerste reden is het kostenplaatje dat eraan hangt. Daarnaast vind ik het belangrijk om zelf overzicht te houden', zegt Matthijs van der Meer. Hij sluit niet uit dat hij in de toekomst het ruwvoer wel automatisch wil geven. 'Daar hebben we rekening mee gehouden door een grote voorruimte te maken. Zo hebben we eventueel wel plaats voor een automatisch ruwvoersysteem.'

Het gaat de familie niet om zo snel mogelijk klaar zijn. 'Iedereen vraagt hoe lang we doen over het voeren en de controlerondes, maar dat is niet belangrijk', vindt Matthijs van der Meer. 'De gezondheid van de kalveren staat bij ons op één. In de eerste zes tot acht weken zit ik daar dan ook dicht bovenop.'

Het bedrijf zit al tien jaar, op twee uitzonderingen na, op twee koppelkuren per ronde. 'Eén keer hebben we een proef gedaan waarbij we geen koppelkuren hebben gebruikt en twee keer hebben we drie koppelkuren moeten doen', legt de veehouder uit. De koppel krijgt meestal een kuur als de dieren twee en vier weken oud zijn. 'Ik probeer het altijd naar de vijf weken te rekken, omdat ik na de zesde week niet zoveel problemen meer heb.' Dat doet Matthijs van der Meer door de kalveren zoveel mogelijk individueel te behandelen.

Niet praktisch

Los opstarten lijkt de Gelderse ondernemer dan ook helemaal niet praktisch. 'Als een van de kalveren niet lekker is, kunnen we dat dier niet goed in de gaten houden. We hebben veel meer grip op de kalveren die ziek zijn en extra zorg nodig hebben als ze individueel in een hokje zitten. Direct met een kuur beginnen is makkelijk en kost veel minder tijd, maar het is niet bevorderlijk voor het antibioticagebruik', redeneert hij.

Matthijs van der Meer vertelt dat zijn kalveren het vaakst problemen hebben met de longen en bij de start met wat diarree. 'Het ideale moment om een kuur te beginnen, is lastig te bepalen. Ik heb het idee dat je ook een beetje moet durven', stekt hij. Wat ziektes betreft ziet de veehouder bijna geen verschil tussen de oude en nieuwe stal. 'In de oude stal is alleen de luchtvochtigheid wat hoger en zijn de kalveren sneller bezweet, waardoor ze eerder last hebben van hoest.'

Ook de 28-dagenregeling vindt de Gelderse kalverhouder een uitdaging. 'In juni 2023 hebben we een ronde Nederlandse kalveren gehad die allemaal vier weken oud waren. Die bleven best vitaal, dus ik kon niet goed zien of ze ziek waren', aldus Matthijs van der Meer, die aangeeft dat de verhalen van collega-boeren ook niet positief zijn. 'De verwachting vanuit de overheid was dat de dieren met 28 dagen sterker zijn, maar het medicijngebruik gaat eerder omhoog dan omlaag.'

Taakverdeling

De taken op het bedrijf zijn goed verdeeld. 'Op maandag-, dinsdag- en woensdagochtend voer ik melk en ruwvoer. De rest van de tijd doe ik alleen het ruwvoer en voert mijn zoon de melk', vertelt Ben van der Meer. De controles doen hij en zijn zoon het liefst samen. 'Ik zit zelf al veertig jaar in het vak en wij mesten technisch vrij goed. Dat wil ik proberen vast te houden door mijn kennis over te dragen tijdens de controlerondes.'

De eerste twee weken staan de kalveren apart in een hokje. Ben van der Meer legt uit dat hij die weken nodig heeft voor het uitzoeken van de dieren. 'We sorteren de kalveren eerst op soort. De roodbonte, zwartbonte en blauwe staan allemaal apart. Die kalveren komen uit een bepaalde stierkeuze. Daarom denk ik dat ze beter bij elkaar passen. Jan van Drie kwam een keer langs en die zei ook dat ik daar weleens gelijk in kon hebben', glimlacht de ondernemer. De kalveren worden vervolgens op grootte geselecteerd.

Voorlopig hoopt de familie dat de kalveren nog individueel mogen worden opgestart. Daarnaast wil Ben van der Meer in de toekomst ook de oude stallen aanpakken. 'Nu hebben we die aangepast met nieuwe roosters, ledverlichting, grotere babyboxjes en één drinknippel per kalf. Maar in de toekomst willen we deze stallen ook slopen en nieuwbouwen', blikt de kalverhouder vooruit.

Ben van der Meer hoopt nog een jaartje of vijf in de maatschap te blijven en het stokje dan door te geven aan zijn zoon. 'We hebben niet de ambitie om meer kalveren te gaan houden, maar zeg nooit nooit. Als je technisch goed draait, beur je iets meer voergeld en hoef je niet per se omhoog in het aantal kalveren.'