'Geen nieuwe zwarte zwaan'

De olie- en gasboycot van een agressief Rusland en een escalerende oorlog in het Midden-Oosten drukken ons hard met de neus op de feiten. Prijzen van olie, gas en stroom stijgen met de dag. Het is een typisch voorbeeld van een zwarte zwaan. Met de kennis van nu is het allemaal heel verklaarbaar. Maar we zagen het niet aankomen. Bijziend, dat waren we.

Ander voorbeeld: aan het einde van de Koude Oorlog riepen 'we' onszelf tot winnaar uit. Vooral in West-Europa vatte het idee post dat fysieke bescherming van landsgrenzen en belangen niet langer nodig was. We zouden ons drastisch ingekrompen leger hooguit inzetten voor humanitaire acties in verre buitenlanden.

Van binnenuit holden we onze fysieke weerbaarheid uit. Totdat een brute werkelijkheid ons wakker schudde: Russische agressie in Oekraïne, de Amerikaanse president Donald Trump en de oorlog in Iran.

De wereldorde zoals we die kenden, verbrokkelde voor onze ogen. Een nieuwe zwarte zwaan toonde zich. In dat licht maak ik mij grote zorgen over onze voedselautonomie: in Europa en zeker in Nederland.

Zijn we straks nog wel in staat om voldoende gezond vers voedsel en fijn groen te produceren: voor onszelf, voor ons Europese huis? Bij veel boeren en tuinders staat het water tot aan de lippen. Regelzucht en dwang dreigen hun ondernemerschap en kunde de nek om te draaien. De gevolgen laten zich raden.

Ook hier ligt een zwarte zwaan op de loer. Voedselautonomie is een cruciale voorwaarde voor een vitale, weerbare en welvarende samenleving. Laten we het beest dit keer alsjeblieft buiten de deur houden. Voordat het te laat is.