Dankzij data haalt veehouder meer opbrengst van wei: 'Meten is weten'

Veevoerbedrijf De Heus verzamelt al jaren data over grasopbrengsten en graskwaliteit in Nederland. De klanten nemen wekelijks versgrasmonsters op hun percelen. 'Deze gegevens zijn niet alleen waardevol voor de ondernemers zelf, maar geven ook een essentieel regionaal beeld', stelt Veltman.

Ook veel andere mengvoerproducenten hebben een versgrasmonitor. Zoals ForFarmers, vertelt innovatiemanager ruwvoer Ronald van Hal van dit bedrijf. De versgrasmonitor geeft, naast je eigen visuele beoordeling van het gras, een indruk van de voederwaardeontwikkeling van het weidegras. Op basis van data uit voorgaande jaren kun je een vergelijking maken en kijken hoe het verloop er in de komende weken uit kan zien.

Dat wordt steeds belangrijker, constateert Van Hal. Door het verlies van derogatie, krappe gebruiksnormen en stijgende kunstmestprijzen wordt graslandmanagement een precisiesport. 'De wekelijkse versgrasmonitor is daarbij een onmisbare trendmeter, mits de veehouder ook zelf een plan trekt', stelt de innovatiemanager ruwvoer. Toch waarschuwt hij voor blind vertrouwen op algemene cijfers. 'Het is een grovetrendindicator. De spreiding tussen percelen is groot door verschillen in grondsoort en bemesting. Eigen monsters en inzicht blijven noodzakelijk.'

Ongeëvenaarde energiebron

Volgens Veltman is vers weidegras, zeker in het voorjaar, een ongeëvenaarde energiebron. 'In die tijd van het jaar praten we over 1.000 tot 1.050 Voeder Eenheid Melk (VEM). Dat is een prachtige basis waar je lekker op kunt melken met een laag ureumgehalte', zegt hij. Juist dat lage ureumgehalte is in de huidige markt, met het oog op de mestwetgeving en kunstmestprijzen, een belangrijk sturingsinstrument.

Hoewel melken op gras in het voorjaar vaak vanzelf gaat, wordt het management in de zomer en in het najaar uitdagender. Droogte of wisselende groeisnelheden veranderen de samenstelling van het gras. Door precies te weten wat er in het land staat, kan een veehouder in de stal direct bijsturen met energie- of eiwitproducten in het rantsoen. Van Hal is het hiermee eens. 'De graskwaliteit optimaliseren is bittere ernst voor de portemonnee. Melk uit eigen ruwvoer heeft de laagste CO2-voetafdruk en levert onderaan de streep het hoogste saldo op.'

Bladstadium

De grashoogte en de kwaliteit meten helpt bij de bepaling van het ideale oogst- of beweidingsmoment. Veltman adviseert om te kijken naar het bladstadium. 'Kies voor beweiden bij voorkeur het tweede tot derde bladstadium en voor maaien rond het derde tot vierde bladstadium.' Gras groeit uit gras, stelt hij. 'Als je te kort afweidt, raak je de groeipunten en heeft de plant minder reserves voor hergroei.'

Van Hal ziet daarbij nog een essentiële taak rond de planning. 'Je weet dat het gras vanaf 1 juni in de aar schiet en de voederwaarde drastisch afneemt. Veel boeren kiezen voor om de vier weken maaien, zodat het gras in een jong stadium is, met een goede voederwaarde. Dan moet je eigenlijk de eerste snede vier weken eerder maaien, zodat de tweede snede ook van goede kwaliteit is', zegt hij. 'Door de hoge voederwaarde heb je een meeropbrengst tot wel 500 euro per hectare. Dat weegt duidelijk op tegen de 160 euro extra voor loonwerk.'