Amerikaans onderzoek ondermijnt vertrouwen in Europese handelsdeal

De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer gaf eerder deze week aan dat er onderzoek wordt gedaan naar of het beleid van diverse landen leidt tot overcapaciteit in de industrie. Deze zogenoemde 'Sectie 301'-onderzoeken volgen op een uitspraak van het hooggerechtshof in de Verenigde Staten, dat de oorspronkelijke tarieven van de Amerikaanse president Donald Trump ongeldig verklaarde.

Begin deze week verzekerde de Amerikaanse minister Scott Bessent van Financiën aan Eurocommissaris Maroš Šefcovic van Handel dat de Verenigde Staten de afspraken uit de handelsdeal blijven respecteren. Die toezegging is noodzakelijk, want door de plotselinge onderzoeken in combinatie met tijdelijke importheffingen van 10 procent is de spanning tussen beide handelspartners flink opgelopen.

Verdeeldheid in Europees parlement

In het Europees Parlement, dat nog altijd moet instemmen met de Europese kant van de overeenkomst, zorgen de berichten uit de Verenigde Staten voor meer scepsis. Sinds de uitspraak van het hooggerechtshof eisen Europarlementariërs harde garanties dat de Europese export niet wordt geraakt door hogere tarieven dan afgesproken in het handelsakkoord (15 procent).

Politieke verdeeldheid maakt de situatie complex. Centrumrechtse fracties willen snel doorpakken en het akkoord nog deze maand bekrachtigen. Sociaaldemocraten, liberalen en groenen houden de rem er echter op, verwijzend naar de recente diplomatieke spanningen en het eenzijdige handelsbeleid van Washington.

Ondertussen groeit in de Verenigde Staten de juridische druk. Een coalitie van 24 democratische procureurs-generaal en gouverneurs probeert via de Amerikaanse handelsrechtbank de nieuwe heffingen van tafel te krijgen. Volgens hen is de maatregel ongrondwettelijk en in strijd met de handelswetgeving.

Hoewel deze rechtszaak niet direct tegen de Europese Unie gericht is, kan het de handelspolitieke koers van Washington wel beïnvloeden. Dit kan opnieuw leiden tot meer onzekerheid over de trans-Atlantische handelsdeal.

Mercosur-deal gaat voorlopig door

Terwijl de Europese Unie worstelt met de relatie met de Verenigde Staten, worden de onderhandelingen op het zuidelijke deel van het continent juist doorgepakt. De Europese Commissie heeft het proces in gang gezet om het handelsakkoord met de Mercosur-landen voorlopig in te laten gaan, vermoedelijk vanaf mei.

Wel heeft de Europese Raad overeenstemming bereikt over zogenoemde 'safeguards'. Zo moet de Europese Commissie een onderzoek starten zodra het importvolume of de -prijs met meer dan 5 procent stijgt ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen drie jaar. Daarnaast kunnen binnen 21 dagen noodmaatregelen worden ingevoerd.

Volgens de Europese Commissie is vroege toepassing legaal en noodzakelijk om economische voordelen sneller te verzilveren, juist nu de handelspolitieke relatie met de Verenigde Staten onder druk staat. Daarbij speelt het geopolitieke belang om te voorkomen dat het Zuid-Amerikaanse continent letterlijk de achtertuin van de Amerikanen wordt.

Wat betreft de onderhandelingen over een handelsdeal tussen de Europese Unie en Australië is er nog weinig vooruitgang geboekt op het landbouwdossier. De Europeanen vinden dat zij met een importquotum van 30.000 ton rundvlees al een aanzienlijke concessie hebben gedaan. De Australische onderhandelaars willen echter 40.000 ton, terwijl vanuit de agrarische achterban de druk bestaat om zelfs 50.000 ton te eisen.