Kaasdeal VS zet EU-naambescherming op het spel

De Amerikaanse president Donald Trump en de Argentijnse president Javier Milei sloten begin februari een handelsakkoord waarin is vastgelegd dat Argentinië een reeks voedselnamen niet mag weren enkel op basis van de naam wanneer deze producten uit de VS komen.

Op die lijst staan kaassoorten die in de EU als geografische aanduiding (GI) zijn beschermd, zoals gorgonzola, feta en fontina. Binnen de EU mogen deze namen alleen worden gebruikt voor producten uit de betreffende regio en volgens vastgelegde productiemethoden.

Maar de VS beschouwt deze namen als generiek. Dat betekent dat Amerikaanse producenten vergelijkbare kazen onder dezelfde naam kunnen exporteren.

Botsing met Mercosur-akkoord

De ontwikkeling is gevoelig omdat de EU al jaren onderhandelt over het handelsakkoord met de Mercosur-landen, waaronder Argentinië. In dat akkoord is juist afgesproken dat Zuid-Amerikaanse landen Europese geografische aanduidingen beter gaan beschermen.

Volgens voormalig EU-landbouwhandelsonderhandelaar John Clarke kan het doorslaggevend zijn welk akkoord het eerst wordt geratificeerd. Het land dat als eerste zijn afspraken formeel vastlegt, krijgt in de praktijk het voordeel. De andere partij loopt het risico dat Argentinië zich beroept op eerder gemaakte toezeggingen.

Zuivelsector kwetsbaar

De zuivelsector geldt als een van de belangrijkste agrofoodsectoren die kan profiteren van het Mercosur-akkoord, juist dankzij de bescherming van productnamen. Als Amerikaanse imitaties onder dezelfde naam toegang krijgen tot de Argentijnse markt, verliest de EU een belangrijk concurrentievoordeel.

De situatie vergroot de druk op Brussel om duidelijkheid te scheppen over het Mercosur-dossier. Tegelijkertijd kan de ontwikkeling het draagvlak onder Europese boeren verder onder druk zetten, nu het strategische belang van naambescherming zichtbaar op het spel staat.