Zeewier biedt oudere kassen nieuwe kansen

Voor een wereldwijd bekende veredelaar en producent van zeewier zitten Hortimare en Seaweedland in een bescheiden kas in het Alton-gebied in het Noord-Hollandse Heerhugowaard. Bij binnenkomst gonst het van actieve, voornamelijk jonge mensen. Die jongeren blijken studenten te zijn van over de hele wereld die onderzoek doen in de veredeling en productie van zeewier.

Aan het woord is Sven Rusticus, eigenaar van Seaweedland. Seaweedland is leverancier van teeltsystemen en zelf ook producent van zeewier. 'Wereldwijd groeit het meeste gecultiveerde zeewier in zee, vlak aan de kust. Dat is eeuwenlang een voordeel geweest: eetbare planten die je 'gewoon' uit het water kon oogsten.

Deze werkwijze staat onder druk. Het zeewater langs de kusten is in hoge mate vervuild met zware metalen.' Internationale bijeenkomsten gaan dan ook over de vraag: hoe maken we zeewierteelt schoner en duurzaam?

Productie van vis op land

Rusticus bedacht een systeem dat veel lijkt op de productie van vis op land. In de kassen staan de bakken waarin Hortimare en Seaweedland hun proeven doen. 'Ons systeem is innovatief, maar oogt misschien niet zo ingewikkeld', stelt hij.

Het gaat om grote pvc-foliebakken met zout water dat door een schoepenrad in beweging wordt gehouden. Meet- en regeltechniek houden de kwaliteit op peil. Aan het water worden kleine zeewierplantjes toegevoegd. De groei komt vervolgens van voeding, licht en CO2.

De zeewierspecialist wijst op een belangrijk detail: zeewieren groeien in zout water met een EC-waarde van 20 tot 40. Dat betekent aan de ene kant dat zeewierteelt op land direct nabij een zee of andere toevoer van zout water moet zitten. Maar ook dat deze teelt een optie kan zijn voor al die gebieden met een gebrek aan zoet water.

'Per hectare heb je een volume van ongeveer 3.000 kuub zout water nodig, met een dagelijkse verversing van 2 tot 10 procent. Die vervanging is afhankelijk van de waterkwaliteit. Dat restwater moet je daarna wel mogen lozen', licht Rusticus toe.

Niet alleen de zee levert zout water. In Veendam zit zoutwinningsbedrijf Nedmag, dat magnesiumzout uit de ondergrond omhooghaalt. Dat wordt onder andere gebruikt als voedingssupplement en voor brandwerende stoffen. Deze zoutwinning levert een stroom restwater op waar nu niets mee gebeurt. Vanuit Fascinating, een innovatieprogramma van de overheid en het bedrijfsleven in Groningen, heeft Growier 700.000 euro aan subsidie ontvangen.

In rantsoen

Naast verkoop van zeewier voor menselijke voeding, ziet Rusticus kansen voor de specifieke soort asparagopsis. 'Van dit zeewier is bekend dat het methaanreducerende eigenschappen heeft wanneer het in kleine hoeveelheden wordt gevoerd aan koeien en andere herkauwers. In landen als Amerika en Australië wordt het al volop gebruikt als supplement in het rantsoen', laat de oprichter van Seaweedland weten.

Bij de introductie in 2021 was Wageningen University & Research vrij negatief, waardoor ontwikkelingen in Nederland achterop zijn geraakt. Daarna hebben Nederlandse en internationale onderzoeken laten zien dat zeewier een veilige oplossing kan zijn om op natuurlijke wijze tot 80 procent van de methaanvorming tegen te gaan.

In 2025 heeft Seaweedland samen met Hortimare subsidie ontvangen voor de verdere ontwikkeling. De focus ligt op de constante groei van het zeewier en het verhogen van het methaanremmende bromoform. Dat is een organische verbinding van koolstof en waterstof met broom.

'In grote hoeveelheden is bromoform toxisch', weet Rusticus. 'Maar als supplement wordt het met zeewier in kleine hoeveelheden aan de koe toegediend. Het verbetert zelfs de voederconversie. De verwachtingen van deze natuurlijke manier om de melkveehouderij te verduurzamen zijn daarom hooggespannen.'

Als Rusticus de behaalde resultaten doortrekt, komt hij met 1 hectare in een onbelichte koude kas uit op een jaaropbrengst van 200.000 kilo vers zeewier. Dat bestaat voor 15 procent uit droge stof, dus grofweg 30.000 kilo die kan worden verkocht als grondstof.

Waarde per soort

Per geteelde soort zeewier is de waarde afhankelijk van wat de markt biedt. Verse zeesla kost op het internet 16 euro per kilo en gedroogd tot wel 200 euro. Dulse (palmwier) wordt veel gebruikt in vegetarische gerechten. De prijs is ongeveer hetzelfde. Het is niet bekend wat een grote commerciële teler hiervoor zou krijgen.

De markt betreden met een supplement voor veevoer kan een doorbraak betekenen. Rusticus: 'Dan kunnen we doorgroeien naar honderden hectares zeewier onder glas.' Op dit moment zet Seaweedland een deel van het zeewier via groothandel Rungis af op de Nederlandse consumentenmarkt.