'Europa moet koersvast zijn, juist nu'

En toch was ik in de afgelopen weken positief gestemd. Waar de Verenigde Staten zich naar binnen keren en dreigen met nieuwe tarieven, zie ik Europa juist naar buiten kijken met lidstaten die opvallend eensgezind zijn. Een Europese Unie die inzet op handel, het spreiden van afhankelijkheden en het versterken van haar positie als betrouwbare partner met eigen normen en waarden. Ik vind dat geen zwakte, ik vind dat een kracht. De boodschap is helder: Europa is en blijft een betrouwbare (handels)partner.

Die eensgezindheid voelde ik ook op de Grüne Woche in Berlijn, de internationale beurs waar jaarlijks veel Nederlandse boeren, politici, ambtenaren en ketenpartijen samenkomen. Wat mij opviel, was hoe breed het besef leeft dat landbouw in deze onzekere tijd een strategische sector is en dat we met verduurzaming en innovatie geld kunnen blijven verdienen. Niet met nog meer regels, maar door slimmer waarde te maken: geld uit ketens en publieke middelen gericht inzetten om duurzaamheidsinspanningen op het boerenerf echt te belonen.

Dat is geen detaildiscussie, dat is een strategische keuze. Want als Europa zegt dat het wil verduurzamen, innoveren en concurrerend wil blijven, dan moet daar ook waarde tegenover staan. Dan moeten we vasthouden aan duurzame, hoogwaardige productie, met boeren en tuinders die daarvoor worden betaald. Niet alleen via subsidies, maar ook met eerlijke beloningen uit de markt.

Ik geloof dat openheid naar de wereld ook vraagt om zorg voor onze eigen markt. Vrijhandel, zoals met de handelsovereenkomst Mercosur, kan kansen bieden, maar alleen als we voorkomen dat verschillen in duurzaamheidsstandaarden tot oneerlijke concurrentie leiden. Voor mij gaat dat niet om protectionisme, maar om zorgvuldig omgaan met onze eigen normen en waarden.

Voor mij is de conclusie duidelijk. Juist nu de wereld instabieler is, moet Europa koersvast zijn. Niet twijfelen aan ambities en niet terugkrabbelen bij de eerste tegenwind, maar laten zien dat verduurzaming, innovatie en handel hand in hand gaan en dat daar geld mee te verdienen valt. De eensgezindheid die ik zag in Berlijn, moeten we vasthouden. Niet alleen als sector of als Nederland, maar als Europa. Dat is het signaal dat we de wereld en Trump nu het beste kunnen geven.