GLB mogelijk in één groot fonds in Europese begroting

De Europese Unie wil de uitgaven vereenvoudigen en flexibeler maken door de tientallen bestaande fondsen, waarvan het GLB en het Cohesiefonds veruit de grootste zijn, te herschikken in drie fondsen: structuurfonds, concurrentievermogen en buitenlandbeleid.

Voor de periode 2021-2027 gaat 387 miljard euro naar het GLB, waarvan 800 miljoen euro naar Nederland. Het GLB zou deel uit gaan maken van een op te richten structuurfonds. De lidstaten kunnen vervolgens naar eigen inzicht het geld uit dit fonds een bestemming geven.

De Europese Commissie presenteert naar verluidt nog voor de zomer een officieel voorstel voor het Meerjarig Financieel Kader. In een brief aan commissievoorzitter Ursula von der Leyen uit Ceja-voorzitter Peter Meedendorp zijn zorgen over de plannen. Volgens Meedendorp leiden de veranderingen niet tot eenvoud en ook niet tot minder administratieve rompslomp.

'Het heeft rampzalige gevolgen voor de Europese landbouwsector en leidt tot meer complexiteit en onzekerheid voor onze 9 miljoen boeren', stelt Meedendorp. 'Daarnaast brengt de herschikking van het budget de stabiliteit en prestaties van de agrovoedingsketen in gevaar, vergroot het de verschillen tussen lidstaten en zal het resulteren in fragmentatie van de interne markt.'

Concurrentievermogen

Verder zullen de plannen volgens de koepelorganisatie de meerjarige investeringsaanpak ondermijnen. Meedendorp: 'En die is juist zo noodzakelijk voor boeren om hun concurrentievermogen te verbeteren en duurzamer te worden.'

Dit idee van de Europese Commissie is volgens de Ceja-voorzitter ook in tegenspraak met het recente rapport van de Strategische Dialoog voor de Toekomst van de Europese landbouw. 'Daarin wordt niet alleen opgeroepen tot een 'specifieke begroting voor het GLB', maar ook tot afzonderlijke fondsen voor landbouwtransitie en natuurherstel.'

Europese Raad

Toch is Meedendorp niet helemaal verrast. 'Eigenlijk wordt nu bevestigd wat al langer in de lucht hing. Dat het Meerjarig Financieel Kader structureel wordt hervormd, is zeker. Uiteindelijk gaat de Europese Raad hierover, dus de vraag is in hoeverre regeringsleiders van de lidstaten warmlopen voor de landbouw. Ik vrees voor wat van het huidige GLB overblijft. Er is vooralsnog geen zicht op een vastgesteld budget voor de landbouw in de Europese Unie; de kans is groot op een nationaal gevecht voor het verkrijgen van een deel uit het nieuwe structuurfonds.'

Maar de Groningse akkerbouwer gooit de handdoek nog niet in de ring. 'We proberen de regeringsleiders te overtuigen dat ze het GLB niet bij het grofvuil moeten zetten. Daar is het te belangrijk voor.'