Promotieonderzoek: gewassen creëren zelf ziektewerende bodem

Nieuws Akkerbouw Haijo Dodde 31 dec 2024 om 11:03uur

Onderzoek van de Universiteit Utrecht toont aan dat gewassen zelf in staat zijn om een ziektewerende bodem te creëren. De micro-organismen die hiervoor verantwoordelijk zijn, kunnen ook worden doorgegeven aan volgende generaties planten die op dezelfde bodem worden geteeld.

Gewassen kunnen zelf een ziektewerende bodem creëren. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht.

Het proces waarbij planten profiteren van de zelfgemaakte ziektewerende bodem heeft het potentieel om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw aanzienlijk te verminderen, blijkt uit het onderzoek. Onderzoeker Jelle Spooren van de Universiteit Utrecht hoopt op woensdag 8 januari te promoveren op het bijbehorende proefschrift met als titel: Plant-driven assembly of disease-suppressive microbiomes.

Van planten is bekend dat zij gastheer zijn van complexe en diverse microbiële gemeenschappen ofwel microbiomen. Naast kwaadaardige micro-organismen bestaan die grotendeels uit onschadelijke of zelfs gunstige microben. Dit complexe microbioom speelt volgens Spooren een cruciale rol in de gezondheid van planten en wordt deels door de planten zelf gereguleerd.

Opvolgende generaties

Wanneer planten worden geïnfecteerd door ziekteverwekkende microben, zoals valse meeldauw, kunnen zij goedaardige micro-organismen aantrekken die helpen de ziekte te onderdrukken. Interessant genoeg profiteren ook opvolgende generaties planten van een verbeterde bescherming tegen ziekte wanneer zij groeien in een bodem waar eerder geïnfecteerde planten hebben gestaan, constateert de onderzoeker.

Dit proces, waarbij planten zelf ziektewerende bodems creëren, heeft het potentieel om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw aanzienlijk te verminderen, stelt Spooren in zijn proefschrift. Hij heeft met de modelplant Arabidopsis thaliana (zandraket) onderzocht welke micro-organismen verantwoordelijk zijn voor de ziektewerendheid, hoe ze worden gerekruteerd door geïnfecteerde planten en hoe ze worden doorgegeven aan de volgende generatie planten groeiend in de ziektewerende bodem.

Spooren noemt het opmerkelijk dat het onderzoek aantoont dat vooral het microbioom op de bladeren van planten een cruciale rol speelt in de opbouw van de ziektewerendheid in de bodem. Deze inzichten bieden volgens hem perspectieven voor de ontwikkeling van gewassen die beter in staat zijn ziektewerende bodems te creëren, wat kan bijdragen aan een duurzamere en milieuvriendelijkere landbouw.