Hannah de Vos: 'Regenworm maakt fosfaat beter beschikbaar voor gras'

Hoe komt fosfaat beter beschikbaar?

'In de bodem is een klein deel van het fosfaat aanwezig als anorganisch fosfaat dat is opgelost in het bodemvocht. Daarbij gaat het vooral om HPO4 en H2PO4, afhankelijk van de zuurtegraad van de bodem. Ook het fosfaat dat we via de bemesting toedienen, komt in de bodem terecht en kan, als het oplost in het bodemvocht, worden opgenomen door wortels van een plant.'

Vooral pendelaars graven diepe tunnels en zijn gunstig voor de afwatering van de bodem

Hannah de Vos, onderzoeker Wageningen University & Research

Wat is de rol van de regenworm?

'Dit heeft te maken met verschillende processen, zoals een hogere zuurtegraad van wormenmest en een versnelde afbraak van organisch fosfaat in de wormendarm. Daarnaast heb ik nog een nieuw proces ontdekt tijdens mijn onderzoek, namelijk dat ook het reactieve oppervlak van metaaloxiden, vooral dat van ijzeroxiden, een rol speelt. Dit is het oppervlak waaraan fosfaat zich kan binden in de bodem.

'In de wormendarm kunnen deze deeltjes ijzeroxide met elkaar groeien. Hierdoor wordt het oppervlak om fosfaat te binden kleiner en is er meer opgelost in de bodemoplossing. Dit is dan opneembaar door het gras.'

Is er een verschil tussen gronden?

'In kleigrond zit altijd ijzeroxide als metaaloxide. In zandgrond kan een groot deel van de metaaloxiden uit aluminiumoxide bestaan. Hier is het effect van wormen of fosfaatbeschikbaarheid minder groot, want aluminiumoxidedeeltjes groeien niet in de wormendarm.'

Is er verschil tussen typen regenwormen?

'Ja, het effect is het grootst bij sommige soorten regenwormen. Het gaat daarbij vooral om de Aporrectodea longa en Lumbricus terrestris. Deze pendelaars komen in ons land veel voor. Ze graven diepe tunnels en zijn gunstig voor de afwatering van de bodem.

'Deze regenwormen zijn gevoelig voor ploegen. De tunnels worden dan gesloopt. Verder zijn organische en reguliere bemesting belangrijk voor organische stof en grasgroei.'