Schouten pakt 16 oneerlijke handelspraktijken aan

Boeren, tuinders en vissers hebben volgens de minister een zwakkere onderhandelingspositie tegenover grote en geconcentreerde marktpartijen in de keten. Dit zorgt ervoor dat zij makkelijk onder druk gezet kunnen worden om kortingen te accepteren. Dit belemmert volgens haar het ondernemerschap van boeren en maakt het lastiger een eerlijke prijs te vragen voor het voedsel dat zij produceren.

Het al eerder aangekondigde plan is in lijn met wetgeving in de Europese Unie sinds 2019 waarin oneerlijke handelspraktijken in de land- en tuinbouw wordt aangepakt. Alle EU-lidstaten voeren op dit gebied wetgeving in. Dit wetsvoorstel is ook onderdeel van het maatregelenpakket dat in het regeerakkoord is aangekondigd om de positie van de boer in de keten te versterken.

16 oneerlijke handelspraktijken

Het Wetsvoorstel oneerlijke handelspraktijken landbouw- en voedselvoorzieningsketen gaat zestien handelspraktijken verbieden waarmee boeren, tuinders, vissers en andere leveranciers van landbouw- en voedingsproducten mee te maken hebben. Met 'andere leveranciers' bedoelt de minister bijvoorbeeld vleesverwerkers, zuivelfabrieken en groothandelaren die leveren aan detailhandel.

Voorbeelden van de oneerlijke handelspraktijden die volgens het wetsvoorstel straks verboden zijn, zijn het op korte termijn annuleren van levering van bederfelijke producten door de afnemer en het eenzijdig wijzigen van de leveringsvoorwaarden door de afnemer.

Misstanden melden

In Nederland komt een loket waar boeren en tuinders en ook afzetorganisaties, misstanden kunnen melden. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat aan systeemtoezicht doen. Daarnaast biedt het wetsvoorstel de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de mogelijkheid om een laagdrempelige geschillencommissie aan te wijzen. Minister Schouten is daar nu mee bezig.

Er kom een verplichting voor afnemers om de leverancier binnen 30 dagen te betalen voor verse producten. Voor houdbare producten moet binnen 60 dagen betaald gaan worden. Dit geldt voor alle land- en tuinbouwproductie, inclusief sierteelt, veevoer, zaden en uitgangsmateriaal. De leverancier van agrarische producten heeft voortaan ook recht op schriftelijke bevestiging van een order. Kosten van kwaliteitsverlies kunnen niet zomaar op leveranciers wordt verhaald.

Duidelijkheid voor coöperaties

Voor LTO Nederland is van belang dat coöperaties duidelijkheid krijgen over hoe de nieuwe wetgeving de uitbetaling aan de leden gaat beïnvloeden. In veel coöperaties is sprake van een voorschot- en een nabetaling.

LTO benadrukt dat het wetsvoorstel zich beperkt tot 'netjes zaken doen'. Het geeft echter geen garantie voor een kostendekkende eerlijke prijs voor boeren en tuinders. De belangenbehartiger verzamelt voorbeelden. Leden die te maken hebben met oneerlijke handelspraktijken kunnen dit melden, desnoods anoniem. LTO documenteert de ervaringen voor wanneer de wet van kracht is.