Kleine ondernemer jaagt verduurzaming aan

De overheid kan deze ontwikkeling stimuleren, bijvoorbeeld door instrumenten voor innovatie beschikbaar te stellen. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving na onderzoek onder kleine innovatieve voedselbedrijven.

Bedrijven als Remeker Kaas, Buitengewone Varkens en Willem & Drees worden gezien als koplopers als het om vernieuwing in de voedselsector gaat. Ze werken met natuurlijke oplossingen, kopen lokaal in en werken samen met voedselgemeenschappen in het verwerken van biologische of streekgebonden producten. Deze aanpak zorgt voor producten met een eigen identiteit. Ook draagt deze aanpak bij aan bijvoorbeeld de bodemvruchtbaarheid, het sluiten van lokale kringlopen en agrobiodiversiteit.

Innoveren om te verdienen

De kostprijs van duurzamer geproduceerd voedsel is vaak hoger dan van gangbare producten. Toch is dit niet voldoende om duurzame productie rendabel te maken. Voor een levensvatbaar verdienmodel moeten de ondernemers op andere aspecten van hun bedrijf innoveren. Daarbij gaat het om pachtconstructies met nieuwe financieringsvormen, coöperaties tussen klanten en producenten, directe verkoopkanalen en duurzame voedselnetwerken op regionaal niveau.

De kleine voedselbedrijven kunnen vooralsnog geen complete verduurzaming van de sector bewerkstelligen. Hun marktaandeel is daarvoor te beperkt en niet alle oplossingen zijn op grotere schaal toe te passen. Toch dagen ze grote bedrijven in de voedselsector uit tot innovatie en verduurzaming.

Stimuleren

De overheid kan de duurzame voedselondernemers stimuleren via wet- en regelgeving en instrumenten voor innovatie, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving verder. Hierbij valt te denken aan vernieuwende samenwerkingsverbanden tussen lokale overheden en bedrijven, een verlaagd btw-tarief voor duurzame producten en een Garantstelling Marktintroductie Innovaties. Met dit laatste instrument stelt de overheid zich garant zodat bedrijven geld kunnen lenen bij de bank.