‘Begin bij de boer, niet bij regels’

Johan en Suzan Hessels hebben een melkveebedrijf in Wapse, nabij het Drents-Friese Wold. Ook bieden zij zorg en dagbesteding aan. Ze investeerden onder meer in maatregelen om de ammoniakuitstoot te verminderen en in duurzame energie. Toch maken ze zich zorgen over de toekomst. Hun bedrijf ligt binnen een zone van 1.000 meter rond een Natura 2000-gebied. Wat betekenen nieuwe maatregelen voor hun bedrijfsvoering, vergunning en de waarde van hun grond?

‘Ik kan grond aankopen, maar dat ligt vlak bij een Natura 2000-gebied. Wat blijft dat waard als de plannen van de minister worden doorgevoerd?’, vraagt Johan Hessels zich af. LTO Noord en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) benadrukken dat boeren moeten weten waar ze aan toe zijn voordat nieuwe regels worden opgelegd. Welke doelen moeten zij halen en welke ruimte krijgen ze om zelf maatregelen te kiezen?

Geborgde technieken

Ook vragen de belangenbehartigers om voldoende financiële ondersteuning en betrouwbare, juridisch geborgde technieken. Veel ondernemers hebben al geïnvesteerd in emissiereductie, terwijl sommige technieken inmiddels niet meer worden erkend. Dat maakt nieuwe investeringen onzeker. Ook moet duidelijk worden hoe boeren worden gecompenseerd als hun grond door nieuwe beperkingen minder waard wordt.

Volgens de belangenorganisaties kunnen gebiedsprocessen alleen slagen als boeren kunnen meedenken en -beslissen. Daarvoor zijn tijd, ondersteuning en ruimte voor regionale oplossingen nodig. De ambtenaren erkenden dat de beschikbare middelen vooral terecht moeten komen bij de mensen die de plannen in de praktijk moeten uitvoeren.

Tijdiger informeren

Ook roepen LTO Noord en NAJK het ministerie op om boeren beter en tijdiger te informeren over nieuw beleid. Nu moeten belangenorganisaties te vaak uitleggen wat overheidsplannen betekenen.

Met het werkbezoek brachten de belangenbehartigers de dagelijkse praktijk en zorgen van boeren direct onder de aandacht van de betrokken ambtenaren. Vicevoorzitter Anna-Jet Leijenaar van LTO Noord verwoordde na afloop de belangrijkste boodschap: ‘Er wordt veel gesproken over regels, zones en processen. Maar de belangrijkste vraag blijft onbeantwoord: wat kan een boer hier morgen mee?’

Zolang boeren niet weten wat het betekent voor hun vergunning, hun grond en hun toekomst, lopen de plannen vooruit op de praktijk, vindt Leijenaar. ‘Dat moet anders. Begin bij de boer, niet bij de regels.’