Nieuwe Grachtengordel VOC-mentaliteit regeert

Column Akkerbouw Piet Hermus 29 sep 2026 om 13:46uur

Tijdens een recente klimaatdemonstratie in Amsterdam waarin ik meeliep – boeren hebben immers last van steeds extremer weer – zag ik naast gewone mensen ook radicale lieden op links, zoals marxisten, en Palestijnse vlaggen zwaaien.

Natuurlijk zien we bij sommige boerendemonstraties ook rare snuiters, zoals het Forumschorum en een verdwaalde neonazi in 2022. De grote meerderheid bij beide protesten bestaat gelukkig uit ‘gewone’ mensen met zorg over de toekomst.

Amsterdam is met haar grachten en historische panden een prachtige stad. Vier eeuwen geleden was zij het absolute draaipunt van de wereldhandel. Een rol die later verschoof naar Londen, Parijs, New York en Peking.

Destijds liet de machtskern Holland haar spierballen rollen via geld, koloniën en slavernij. De hedendaagse Grachtengordel hanteert nog altijd eenzelfde dwingende mentaliteit, maar richt haar pijlen nu op het eigen binnenland.

Ezels stoten zich niet twee keer aan dezelfde steen, Jesse Klaver wel

Piet Hermus, akkerbouwer in Zevenbergschen Hoek (NB)

Waar de stad ooit groot werd door de graanhandel op de Oostzee, legt nu een zichzelf tot elite uitgeroepen kletsklasse haar dominante wokemening op aan de rest van het land. Het zijn vaak lieden die via een studie en een baantje via de sociaal-mobiele ladder snel omhoog zijn gevallen, maar zelf nooit iets tastbaars hebben opgebouwd. Ze hebben weinig om het lijf, maar ze treden op als neo-VOC-kolonialen in eigen land via politiek en media.

Wat dat betreft is er in vierenhalve eeuw nauwelijks iets veranderd. Wat de Gouden Eeuw was voor Holland, Zeeland en Utrecht ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog, was destijds een gitzwarte periode voor de buitenprovincies. In het oosten en zuiden werd decennialang gevochten.

Totale ontwrichting

In de Brabantse Meijerij werd de bevolking zelfs met 70 procent gedecimeerd. De opstand tegen het Spaanse gezag ging gepaard met totale ontwrichting: plunderingen, brandschattingen en uithongering door het vernietigen van oogsten. Het leven van een boer telde niet mee. Vanuit het Hollandse machtscentrum viel voor de periferie weinig goeds te verwachten, en die dynamiek is nog voelbaar.

Vanuit 'De Macht' wordt er niet geluisterd. Er is sprake van puur zenden en een hooghartig imperialistisch dedain. Politici van PRO en D66 dreigen hun hand te overspelen door vast te houden aan een starre koers. Ezels stoten zich geen twee keer aan dezelfde steen, Jesse Klaver wel. Wat in 2017 gebeurde, toen hij kon besturen, lijkt hij weer te doen. De boer blijft, ongeacht het tijdperk, de pineut van de Hollandse machtsarrogantie. Zo is stikstof een stok om macht af te dwingen.