‘Een duurzame landbouw heeft veel meer energie nodig’

Een duurzame landbouw produceert zoveel mogelijk voedsel op zo weinig mogelijk ruimte. Daarvoor is energie nodig. Hoe meer energie beschikbaar is, hoe sterker voedselproductie kan worden geconcentreerd en hoe meer ruimte overblijft voor natuur. De glastuinbouw is daarvan een duidelijk voorbeeld. In kassen wordt energie ingezet om natuurlijke omstandigheden nauwkeurig te sturen via licht, temperatuur, water en voedingsstoffen. Dat kost energie, maar levert veel hogere opbrengsten op.

Nieuwe technologieën gaan nog verder. Bij precisiefermentatie maken micro-organismen eiwitten in grote tanks. Bij kweekvlees groeien dierlijke cellen zonder dat een volledig dier hoeft te worden gehouden. Zulke innovaties kunnen de behoefte aan landbouwgrond sterk verminderen, maar zijn afhankelijk van grote hoeveelheden goedkope en schone energie.

Ook in de reguliere landbouw speelt energie een belangrijke rol. Met voldoende elektriciteit kan kunstmest worden geproduceerd zonder aardgas. Daarnaast maakt overvloedige energie verdere ontwikkeling van precisielandbouw mogelijk. Diezelfde logica geldt buiten de landbouw. Een circulaire economie is afhankelijk van recycling. Hoe meer energie beschikbaar is, hoe beter materialen kunnen worden hergebruikt.

Steeds gaat het om dezelfde afweging: meer energie gebruiken om minder afhankelijk te worden van land en primaire grondstoffen. Energie maakt het mogelijk om economische activiteiten te concentreren en zo de druk op natuurlijke hulpbronnen te verlagen. Door de discussie over klimaatverandering wordt energiegebruik vaak als iets negatiefs gezien. Het werkelijke probleem is echter niet energie zelf, maar het gebruik van fossiele energie. Fossiele brandstoffen veroorzaken uitstoot en vervuiling. Schone energie kan juist helpen om milieuproblemen op te lossen.

Daarom zou de focus niet moeten liggen op minder energie gebruiken, maar op voldoende schone, betrouwbare en betaalbare energie. Overvloedige schone energie is geen obstakel voor duurzaamheid, maar een belangrijke voorwaarde ervoor.