‘Veehouder, omarm de fermentor’

De oorlog in Oekraïne en het sluiten van de Straat van Hormuz hebben laten zien dat ook het ondenkbare ineens werkelijkheid kan worden. Voor de Europese landbouw zou zo'n scenario heel verschillend uitpakken.

Akkerbouwers zouden iets last hebben, glastuinders waarschijnlijk ook. Maar er is één sector die direct in de problemen komt: de veehouderij. In een explosieve wereld lopen zij het grootste risico.

Europa is voor zijn eiwitrijke veevoer nog altijd sterk afhankelijk van ingevoerde soja. Circa driekwart van de hoogwaardige eiwitten voor veevoer komt van buiten de Europese Unie, vooral uit Brazilië, Argentinië en de Verenigde Staten.

In het kader van strategische autonomie gaan er stemmen op om die soja zelf te produceren in de Europese Unie. Maar een snelle berekening leert dat dat weinig realistisch is.

Zelfs de Europese Commissie erkent dat alleen al het vervangen van de helft van de soja-import ongeveer 6,6 miljoen hectare extra akkerland vergt, een gebied ter grootte van de helft van Griekenland. En wie gaat die grond bewerken? Er zouden een half miljoen nieuwe boeren bij moeten komen.

Veehouders zouden er daarom goed aan doen om vriendjes te worden met de meest moderne vorm van eiwitproductie: fermentatie. Daar liggen kansen voor alternatieve veevoerstromen, in de vorm van 'single cell proteins'. Dat zijn eiwitten die worden geproduceerd door gisten, schimmels of bacteriën in grote fermentoren.

Net als bier brouwen

Die micro-organismen groeien op suikers, reststromen of gassen en zetten deze razendsnel om in hoogwaardige eiwitten voor veevoer. Het is eigenlijk bier brouwen, maar dan niet voor alcohol, maar voor eiwit. De techniek gebruikt nauwelijks landbouwgrond, is grotendeels onafhankelijk van het weer en kan in Europa plaatsvinden.

Opvallend genoeg lijkt juist de meest innovatieve oplossing soms de meeste weerstand op te roepen. Fermentatie en verwanten zijn al onderdeel van de zoveelste cultuuroorlog over ‘kunstmatig voedsel’. Dat is jammer. Want dit gaat niet over het vervangen van boeren, maar over het versterken van hun positie.

Een ondernemer die minder afhankelijk is van import is simpelweg beter voorbereid op een onzekere wereld. Wie ook over twintig jaar nog een sterke veehouderij wil, zou niet bang moeten zijn voor de fermentor, maar deze moeten omarmen.