‘Wie weet straks nog wat op land groeit?’

Met steun van onder meer Stuurgroep Landbouw Innovatie Noord-Brabant (LIB), een samenwerking tussen ZLTO en de provincie Noord-Brabant, willen de schrijvers de landbouw weer dichter bij de burger brengen. Jaap Toorenaar, reclameman en zoon van een fruitteler uit Wilhelminadorp, liep al zo’n twintig jaar rond met het idee voor het boek.

Aanleiding was zijn constatering dat steeds minder Nederlanders weten wat er op het land groeit en wat daarvan wordt gemaakt. Tarwe, gerst, haver en rogge uit elkaar houden is voor veel mensen lastig. En waar komen cornflakes eigenlijk vandaan? ‘Het is toch zonde als straks niemand meer weet wat er op het land groeit en graast’, zegt de 71-jarige Toorenaar.

De landbouw is volgens hem veel meer dan alleen de producent van ons voedsel. ‘Het land voedt, kleedt, verzorgt en verwarmt ons. Van het katoenen beddengoed waarin we wakker worden tot de zeep in de badkamer, het leren telefoonhoesje, de hennep in isolatieplaten en het rubber in fiets- en autobanden: veel alledaagse producten groeien op een akker, in een weiland of in een bos.’

Verrassende verbanden

Het boek ‘Kijk, daar groeit je jas’ voert de lezer langs tientallen gewassen en landbouwdieren. Aardappelen worden frites, gerst en hop worden bier, rogge wordt ontbijtkoek en koolzaad wordt biobrandstof. Ook gewassen hennep, vlas, katoen, rijst, koffie, cacao en rubber komen voorbij. Daarbij zoeken Toorenaar en De Visser naar verhalen die verrassen. Zo zit Nederlandse bietsuiker in klassieke Coca-Cola, die in Dongen wordt gebotteld.

Lingerie dankt het eerste deel van het woord aan linnen, gemaakt van vlas. De groene akkers die Nederland in herfst en winter steeds meer kleur geven, zijn vaak ingezaaid met groenbemesters. ‘De kernvragen zijn steeds: wat groeit of loopt daar en wat maken we daarvan of daarmee?’, legt Toorenaar uit. Hij benadrukt dat het boek nadrukkelijk niet is bedoeld om een bijdrage te leveren aan het politieke landbouwdebat. Klimaat, stikstof en de wolf blijven daarom bewust buiten beschouwing.

Toorenaar schreef het boek samen met Chris de Visser van Wageningen University & Research. De Visser bracht de landbouwkundige kennis in. Dat Toorenaar zelf geen landbouwexpert is, bleek daarbij eerder een voordeel. ‘Als ik iets niet snapte, moest Chris het nog een keer uitleggen. Daardoor is het vrij simpel gebleven.’

Schoolbibliotheken

De doelgroep is breed. Het is geen kinderboek, benadrukt Toorenaar. Hij richt zich op jongeren vanaf dertien jaar, maar ook op hun ouders en grootouders. Hij hoopt bovendien dat het boek terechtkomt in schoolbibliotheken en het landbouwonderwijs. Het resultaat is volgens de auteurs een soort beginnerscursus akkerbouw, tuinbouw, veeteelt en bosbouw.

Voor de financiering zocht Toorenaar steun bij provincies. Via de Brabantse gedeputeerde Marc Oudenhoven kwam hij uiteindelijk in contact met de provincie Noord-Brabant en Stuurgroep LIB. Daar sloot het idee aan bij de ambitie om burgers meer te vertellen over wat er op het Brabantse land gebeurt. Toorenaar hoopt vooral dat het boek de afstand tussen burger en boer wat kleiner maakt. ‘Als mensen meer van de landbouw weten, kunnen ze daar eerder sympathie voor opbrengen.’