‘Te weinig samenhang en te veel onzekerheid in Prinsjesdagstukken’

In de troonrede sprak koning Willem-Alexander, namens het kabinet, uitnodigende woorden uit naar boeren en tuinders. Ook zegt hij: ‘Boeren verdienen duidelijkheid en toekomstperspectief.’ LTO vindt dat het kabinet in de begrotingsstukken beleidskeuzes maakt die daar juist lijnrecht tegen ingaan.

Dat geldt bijvoorbeeld voor telers en tuinders. Het kabinet wil met plantaardige sectoren een convenant gewasbescherming afsluiten. Voor de zomer zijn afspraken op hoofdlijnen gemaakt tussen het kabinet en plantaardige sectoren. Onder andere over een innovatieprogramma. Maar in de meerjarenbegroting zijn onvoldoende middelen vrijgemaakt om deze stappen te zetten, vindt LTO. Telers maken zich volgens de belangenorganisatie dan ook terecht zorgen over hun toekomstig verdienmodel.

Btw-verhoging

Tegelijkertijd voert het kabinet een btw-verhoging door op snijbloemen, bloembollen, tuin- en kamerplanten en bomen die tot hogere kostprijzen leiden en daarmee ook tot hogere prijzen voor de consument en een slechtere concurrentiepositie voor de producent. Deze btw-verhoging moet vanaf 2028 jaarlijks meer dan 300 miljoen euro opleveren voor de staatskas.

‘Wil het kabinet de land- en tuinbouw helpen verduurzamen of is onze sector een cash cow om gaten in de begroting dicht te fietsen?’, vraagt LTO-voorzitter Ger Koopmans zich af.

Lees ook: Kabinet trekt honderden miljoenen uit voor aanpassing boerenbedrijven

Datzelfde geldt volgens Koopmans ook voor voor de suikertaks die door het kabinet wordt ingerekend in de meerjarenbegroting en die vanaf 2030 structureel 900 miljoen euro per jaar op moet brengen. Deze belastingverhoging heeft volgens de kabinetsplannen ook betrekking op zuivelproducten, groente- en fruitsappen en verse, gekoelde en ingevroren groenten en fruit. De belastingopbrengst moet wat LTO betreft een gevolg zijn van een op gezondheidswinst gerichte maatregel; niet een vooraf vastgesteld doel.

‘Het zijn stuk voor stuk voorbeelden van losse, onsamenhangende maatregelen, zonder visie op de sector. In het Belastingplan 2027 constateert het kabinet zelf al dat deze btw-verhoging zal leiden tot het omvallen van bedrijven in plantaardige ketens’, vindt de LTO-voorzitter

Fiscale investeringsreserve

LTO is wel positief over het feit dat het kabinet de invoering van een fiscale investeringsreserve gaat onderzoeken. Met deze faciliteit worden boeren gestimuleerd om een deel van het bedrijfsrendement te reserveren voor toekomstige investeringen in dierenwelzijn en natuurbevordering.

Wat de belangenorganisatie betreft is het noodzakelijk dat deze investeringsfaciliteit ook kan worden ingezet voor maatregelen die de stikstofuitstoot reduceren. Volgens de meerjarenbegroting kan de maatregel op zijn vroegst in werking treden vanaf 2030. LTO roept het kabinet op om de faciliteit te versnellen en ook met terugwerkende kracht toepasbaar te maken.

Stikstoffonds

Over de besteding van het stikstoffonds van 20 miljard euro is nog veel onzeker, constateert LTO. In 2027 maakt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur een eerste bedrag van 231 miljoen euro vrij om boeren te helpen hun bedrijfsvoering aan te passen. Maar boeren kunnen pas echt in verdere verduurzaming van hun bedrijf investeren als zij weer vergunningen kunnen krijgen om te investeren in duurzame managementmaatregelen, innovatieve technieken en stal- en vloersystemen, vindt de belangenorganisatie.

Het breed loskomen van vergunningverlening moet volgens de organisatie dan ook de allerhoogste prioriteit krijgen en niet stapsgewijs of gebied voor gebied. De rekenkundige ondergrens moet dit jaar nog worden ingevoerd. Budget uit het stikstoffonds moet met prioriteit beschikbaar worden gesteld voor boeren en tuinders die willen investeren in bedrijfsverduurzaming.

LTO vraagt aandacht voor de hogere lasten die het kabinet neer willen leggen bij werkgevers. Het koopkrachtpakket wordt deels betaald door werkgevers via de hoger vastgestelde premie van de Werkhervattingskas. Ook de invoering van de vrijheidsbijdrage gaat nu vooral ten koste van werkgever. LTO wil het gesprek over sociale zekerheid in de polder voeren.

Volg het laatste nieuws over Prinsjesdag en de miljoenennota op onze themapagina