Van stalvloer tot daglicht: dit verandert er voor veehouders

Zo wordt voorgesteld om een verbod op snelgroeiende vleeskuikenrassen vanaf 2040 in te voeren, moeten kraamzeugen vanaf 2030 vrij kunnen bewegen en komt er vanaf 2028 een transportverbod voor kalveren jonger dan 28 dagen. Ook wordt het couperen van staarten bij varkens beperkt en mogelijk zelfs helemaal verboden.

Lees ook: ‘Veehouders moeten weten waar ze tot 2040 aan toe zijn’

Het gaat nadrukkelijk nog om een concept. De Tweede Kamer zal het voorstel nog behandelen en daarbij kunnen Tweede Kamerleden via moties wijzigingen voorstellen. Als er een meerderheid voor zo’n wijziging is, zal staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur moeten afwegen of hij het concept aanpast.

Daarnaast vindt op gezette tijden een evaluatie plaats waarbij wordt beoordeeld of de gestelde maatregelen haalbaar zijn voor ondernemers. De evaluatie kan tot bijstelling van de voorwaarden leiden.

Per 1 januari 2028

Varkens

• Speenleeftijd gaat omhoog van 21 naar 25 dagen.
• Verplicht thermoregulatieplan tegen hitte- en koudestress.
• Het couperen van staarten wordt verder beperkt. De voorwaarden worden aangescherpt.
• Strengere eisen rond couperen van staarten, met verplichte risicoanalyses, registraties en verbeterplannen bij staartschade.
• Maximaal 3.000 parts per million CO2 in de stal.
• Gespeende varkens moeten een afgedekt vloeroppervlak hebben voor verrijkingsmateriaal.
• Varkens moeten zich permanent kunnen schuren aan geschikt materiaal.
• Biggen krijgen al vanaf één week leeftijd aanvullend voer.

Kalveren

• Individueel gehuisveste kalveren moeten elkaar kunnen zien en aanraken.
• Transport van kalveren binnen Nederland verboden onder 28 dagen leeftijd.

Rundvee

• Introductie van specifieke welzijnsregels voor melk- en vleesvee.
• Permanente toegang tot ruwvoer.
• Verplichte mogelijkheid voor vachtverzorging, bijvoorbeeld met koeborstels.

Pluimvee

• Verbod op nieuwe kooihuisvesting voor vleeskuikenouderdieren; bestaande systemen krijgen overgangsrecht tot 2035.
• Verplichte duisternisperiode van acht uur voor ouderdieren.
• Overgangsregeling voor koloniehuisvesting van legkippen tot 2035.

Per 1 januari 2029

Varkens

• Bij toegestaan couperen moet minimaal 5 centimeter staart overblijven in plaats van 3 centimeter.

Per 1 januari 2030

Varkens

• Maximale ammoniakconcentratie van 20 parts per million in stallen.
• Bestaande stallen krijgen aangepaste regels en monitoringverplichtingen.
• Kraamzeugen mogen in principe vrij bewegen; fixatie alleen kort rond het werpen toegestaan.
• Verplichte daglichttoetreding in varkensstallen.
• Meer aandacht voor voorkomen van concurrentie aan voer- en drinkplaatsen.

Kalveren

• Individuele huisvesting boven veertien dagen wordt verboden.
• Minimumoppervlaktes voor kalveren worden verhoogd.
• Kalveren krijgen verplicht permanent ruwvoer.
• Hemoglobinenorm gaat omhoog van 4,5 naar 5,3 millimol per liter.
• Kalveren moeten de eerste zes weken melk via een speen krijgen.
• Permanente toegang tot vers drinkwater vanaf veertien dagen leeftijd.

Rundvee

• Minimumoppervlakten voor jongvee en melkkoeien worden ingevoerd.
• Melkkoeien krijgen minimaal 11 vierkante meter vloeroppervlak per dier in nieuwe situaties.
• Verplichte groepshuisvesting.
• Eisen aan ligplaatsen, afkalfvoorzieningen, eetplaatsen en ziekafdelingen.

Vleeskuikens

• Verplichte omgevingsverrijking.
• Verplicht daglicht in nieuwe stallen.
• Extra aandacht voor voetzoollaesies.

Legkippen en ouderdieren

• Verplichte omgevingsverrijking.
• Verplicht daglicht.
• Hogere normen voor zitstokken.
• Nieuwe welzijnsregels voor opfoklegkippen.

Per 1 januari 2035

Pluimvee

• Einde overgangsperiode voor:
• Alleen bedrijven die aantoonbaar in een vergunningsprocedure zitten kunnen nog tijdelijk doorgaan.

Per 1 januari 2040

Rundvee

• Verbod op aanbindstallen wordt definitief van kracht, met beperkte uitzonderingen voor bedrijven die aantoonbaar in een vergunningstraject zitten.

Vleeskuikens

• Verbod op snelgroeiende vleeskuikenrassen die hun natuurlijke gedrag niet goed kunnen uitvoeren.
• Verplichte plateaus en beschutte ruimtes in stallen.

Legkippen en opfokdieren

• Overgangsrecht voor bestaande stallen vervalt grotendeels.
• Zwaardere eisen voor zitstokken, beschutting en inrichting gaan volledig gelden.

Tijdstop nog niet bepaald

Er zijn ook maatregelen die pas ingaan na evaluatie. De datum is nog onbekend. Deze onderdelen worden pas via een later koninklijk besluit ingevoerd, na evaluatie van uitvoerbaarheid en effecten.

Varkens

• Mogelijk volledig verbod op het couperen van couperen.
• Verplichte scheiding van functiegebieden in de stal (rusten, eten, mesten, exploreren).
• Uitgebreide lijst van erkende gedragsbehoeften die volledig moeten kunnen worden uitgevoerd.

Rundvee

• Verdere aanscherping van ruimte-eisen gekoppeld aan gedragsbehoeften.

Pluimvee

• Verdere verlaging van bezettingsdichtheid bij vleeskuikens.
• Definitief verdwijnen van resterende kooibepalingen voor legkippen.
• Extra welzijnseisen voor ouderdieren en opfokdieren.

Rundvee

• Onthoornen wordt uiteindelijk alleen nog toegestaan als een dierenarts een diergeneeskundige noodzaak vaststelt.

De AMvB Dierwaardige Veehouderij richt zich in op rundveehouderij, vleesvee, varkenshouderij en kippen. Voor de kleinere dierlijke sectoren volgt in een later stadium een eigen AMvB.