‘Goed voor je dieren zorgen vind ik het allermooiste aan dit vak’

Op maandagmiddag is het druk bij de kassa van boerderijwinkel Lagerweij in het Gelderse Buurmalsen. Vele bakjes kersen en aardbeien, kaas in allerlei soorten en maten, fruitsappen en natuurlijk tig treetjes met witte en bruine eieren belanden op de toonbank. ‘Hoi Anita? De journalist van Nieuwe Oogst is er’, maakt een van de medewerkers tussen twee klanten door even tijd voor een belletje.

Een paar minuten later nemen Anita en Gert-Jan Lagerweij met de journalist plaats aan de tafel bij het koffiehoekje achter in de winkel. Een grote glazen wand biedt de winkelende bezoekers een ruime blik op duizenden scharrelende Brown Nick-kippen. Legkippen wel te verstaan, en het zijn er in totaal 120.000. ‘Bruine en witte’, voegt Gert-Jan Lagerweij eraan toe. ‘Die zijn verdeeld over vier stallen. Twee met bruine en twee met witte kippen.’

Lagerweij heeft evenveel bruine als witte kippen. Dat is niet de normaalste zaak van de wereld in pluimveeland, want de bruine varianten zijn minder productief. Toch is dit een bewuste keuze. ‘Omdat ze minder leggen, is de kostprijs van bruine eieren veel hoger. Dus moet je er ook een paar centen meer voor krijgen. Dat moet uit de eigen handel komen’, legt hij uit.

Nostalgisch boerenleven

‘Sommige klanten, zoals kaasboeren aan wie we leveren, willen geen witte eieren. Bruin roept op de een of andere manier meer het gevoel van nostalgisch boerenleven op. Dat merken we in onze winkel ook. Je moet sowieso nadenken over wat en hoe je iets verkoopt. Zo zijn onze eigen eierdoosjes zwart, want je moet wel opvallen’, vindt de ondernemer.

De keuze om ook de iets minder effectieve kippen te houden, heeft volgens Lagerweij ook een voordeel. ‘Juist omdat er steeds minder bruine eieren op de markt komen, gaat de prijs van deze eieren omhoog. We hebben het zo geregeld dat er altijd dieren in de stallen zijn. We staan geen week in het jaar leeg. Dat is ook nodig voor de eierhandel.’

Het erf met aan de voorzijde van de boerderijwinkel een grote geasfalteerde parkeerplaats en terras, ligt er spic en span bij. Net als de vier grote stallen aan de achterzijde. Twee daarvan zijn pas een kleine vier jaar oud.

Eigenlijk hebben de ondernemers het complete bedrijf in een nieuw jasje gestoken. Want toen ze in 2007 op deze plek begonnen te boeren, was de boel flink verouderd. ‘Het was echt een heel oud pluimveebedrijf’, zegt Gert-Jan Lagerweij. ‘Ik werkte veel bij pluimveebedrijven en zat eigenlijk mijn hele leven al in de kippen. Op een gegeven moment wilde ik graag zelf pluimveehouder worden.’

Eierautomaat

Zo geschiedde. Gert-Jan en Anita Lagerweij zetten direct elfduizend legkippen in de lege stal. Vanaf het allereerste begin zit het bedrijf in een groeispurt. ‘Direct kwamen er al mensen aan de deur die eieren wilden kopen’, lacht Anita Lagerweij. ‘In 2008 hadden we al een eierautomaat op het erf staan, als een van de eersten van Nederland.’

‘Maar in de beginjaren ging het in de sector lange tijd erg slecht’, voegt Gert-Jan Lagerweij eraan toe. ‘Dus moesten we goed nadenken over hoe we de afzet organiseerden. Als je ergens anders een ei voor een paar cent meer kunt verkopen, dan doe je daar moeite voor. Op een gegeven moment gingen we zelf de eieren met een bus rondbrengen.’

Rond 2022, toen de eigen afzet steeds beter begon te lopen, kwamen er twee nieuwe stallen met drie rijen volièresysteem met warmtewisselaar. Tussen de stallen ligt het epicentrum in de vorm van een groot modern sorteer- en pakstation. Ook de bedrijfsvoering ging op de kop.

Alle vier de stallen voldoen aan het één ster Beter Leven-scharrelconcept van de Dierenbescherming. Daarom hebben ze alle vier een overdekte uitloop. ‘Dat is natuurlijk een risico met het oog op vogelgriep. Maar ja, met Beter Leven mogen de kippen niet naar binnen. Het zorgt voor extra regels, maar in onze ogen is het altijd goed als je daar een plus op krijgt voor je product’, zegt de ondernemer.

Leren in de stal

Lagerweij is sowieso erg gesteld op hygiëne in de stal. ‘Je moet daar heel scherp op zijn. Zien wat er gebeurt, dan kun je al ingrijpen voordat het een probleem wordt. Zoiets moet je in de stal leren. Dat leer je niet op school. Je moet het de kip zo goed mogelijk naar de zin maken. Wat je erin stopt, komt er ook uit. Dat moet je goed managen. Goed voor je dieren zorgen, dat is de kunst. Dat vind ik het allermooiste aan dit vak.’

In 2018 begonnen de ondernemers met een boerderijwinkel. ‘Daar droomde ik als meisje al van, toen ik op de SRV-wagen werkte; een eigen winkel’, vertelt Anita Lagerweij. De winkel verrees aan de voorzijde van een van de stallen. Daarin verkopen ze zowat alles wat de boeren in de wijde regio produceren. Klanten kunnen er terecht voor cadeautjes met een knipoog naar het boerenleven en natuurlijk voor eieren uit de aangrenzende stallen.

Zo vol als de schappen nu zijn, zo leeg was de winkelvloer acht jaar geleden. ‘We verkochten in het begin alleen maar onze eieren, wat aardappelen en er stond een vrieskist met kip’, beschrijft Anita Lagerweij het aanbod. ‘Nu zijn we compleet, al verandert het assortiment best vaak. We breiden dat niet uit, maar wat niet loopt gaat eruit. Je moet continu verbeteren en je aanpassen aan de wensen van de klant, anders werkt het niet.’

Dat deze strategie werkt, blijkt wel uit het feit dat Lagerweij dit voorjaar werd uitgeroepen tot de beste boerderijwinkel van Nederland. Anita Lagerweij runt de winkel met vier parttimemedewerkers en haar dochters maken ook de nodige uren. ‘Ik heb er een dagtaak aan. Het gaat om veel versproducten die je moet inkopen. Dat maakt het soms best lastig. Het verse fruit halen we zelf op. We hebben een koelcel voor de opslag van versproducten. Twee keer in de week komt het vlees binnen. Na drie dagen vers in de koeling gaat het in de vriezer. Dat vraagt planning en denkwerk.’

Bekijk ook de video: Debuut levert meteen al goud op bij verkiezing beste boerderijwinkel

Sinds kort zijn de schappen verrijkt met fruitsappen, bieren en jam van het streekmerk Heren van Malsen. Dat is het gevolg van het feit dat oudste zoon Dirk-Jan, die net de opleiding bedrijfseconomie heeft afgerond, thuis is komen werken. Gert-Jan Lagerweij: ‘Samen hebben we een half jaar geleden een groothandel overgenomen. De merknaam en voorraad van Heren van Malsen hoorden daarbij. Dirk-Jan gaat dat verder uitbouwen. Het is belangrijk om hem verantwoording te geven. Daar leert hij veel van.’

De ondernemers bespreken veel bedrijfszaken met hun vijf kinderen. De drie zonen willen op termijn wel in het bedrijf. ‘Het leukste is dat je het met je gezin samen doet en er samen over praat. We staan ook open voor wat onze kinderen willen en denken. En wij houden ze altijd voor dat je niet bang moet zijn om iets te proberen. Van tien dingen proberen gaan er misschien twee mis. Daar moet je dan maar om lachen’, zegt Lagerweij.

Elektrische bussen

Driekwart van de eieren zetten de pluimveehouders zelf af. Naast de huisverkoop rijden er inmiddels vijf bussen van Lagerweij door het land, vertelt de ondernemer. ‘In principe binnen een straal van 50 kilometer om ons bedrijf, maar met de komst van de fruitsappen gaan we daar wel overheen. We proberen zoveel mogelijk adressen per route af te vinken. Twee van de bussen zijn elektrisch. Die zetten we zoveel mogelijk in. Zeker met de huidige brandstofprijzen is dat interessant. We hebben zelf een elektrisch snellaadstation voor auto’s en bussen.’

Op de locatie in Buurmalsen kunnen de ondernemers niet verder groeien, maar dat hoeft van hen ook niet. ‘Veel groter moet je niet willen worden op één locatie’, vindt de Gelderse pluimveehouder. ‘Immers, vogelgriep ligt altijd op de loer. Vier verschillende leeftijden kippen houden in onze stallen betekent een hoge besmettingsdruk van infectieziekten. Gelukkig hebben wij geen last van bedreigende externe factoren. We zitten op een gunstige plek, niet in de buurt van natuurgebieden en dergelijke. Wij kunnen hier nog heel wat jaren vooruit.’

Bedrijfsgegevens
Gert-Jan (44) en Anita (47) Lagerweij hebben een legpluimveebedrijf en een boerderijwinkel in het Gelderse Buurmalsen. Ze hebben 120.000 stuks legpluimvee, met de rassen Brown Nick en Crystal Nick. Het bedrijf is IKB-gecertificeerd en levert volgens één ster van het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming. De boerderijwinkel werd in juni van dit jaar uitgeroepen tot beste boerderijwinkel van Nederland.