Aangrijpende terugblik op problemen na IBR-affaire van 1998

De vaccinaties tegen Infectieuze Bovine Rhinotracheïtis (IBR) ofwel koeiengriep van 28 jaar geleden zouden op duizenden rundveebedrijven tot ernstige problemen hebben geleid. De auteur geeft in het boek een heldere beschrijving van het IBR-vaccin en de ziekte zelf en onderzoekt waarom destijds is overgegaan tot de verplichte vaccinatiecampagne.

Vijfhuizen staat uitgebreid stil bij de impact van de toenmalige vaccinaties op zowel de diergezondheid als de mentale gezondheid van de veehouders. Net als de indirecte gevolgen die de jaren daarna speelden voor de hele rundveesector. Ze reflecteert op waar het allemaal fout kan zijn gegaan in de IBR-affaire.

Schuldvraag

De auteur duikt in de schuldvraag en de onderzoeken die vanuit de vaccinproducenten zijn gedaan. Naar buiten toe werd geclaimd dat op bedrijven waar niet werd gevaccineerd soortgelijke gezondheidsproblemen voorkwamen. De geconstateerde abortussen en sterfgevallen werden toegeschreven aan bestaande problemen en toevallige omstandigheden.

In 2020 dook een onderzoek van eind 1999 op waaruit bleek dat er meer aan de hand was: de vaccins waren destijds enkel gescreend op Boviene Virus Diarree ofwel BVD. Onafhankelijk onderzoek toonde naderhand ook andere ziekteverwekkers aan, maar dat kon wegens gebrek aan vaccin niet worden herhaald. Het rapport lag jarenlang met een geheimhoudingsplicht in de archieven van het Europees Medicijnagentschap.

Daarmee loopt het verhaal nog niet af. Vijfhuizen beschrijft op gedetailleerde wijze hoe de ontdekking van het rapport voor zeventien veehouders aanleiding was om opnieuw naar de rechter te stappen. Ze weet dit nauwlettend en beeldend te omschrijven, alsof ze zelf bij de rechtbank aanwezig was.

3.500 claims

Op maar liefst vijftien pagina’s wordt aandacht besteed aan deze rechtsgang. Maar aan de inzet van stichting SIS, die met steun van de overheid 3.500 claims indiende, worden in het boek slechts twee pagina’s gewijd.

Al met al is ‘Geen grip. Een tragedie over de duistere werking van een koeiengriepvaccin’ een boeiende uiteenzetting van de IBR-affaire. Daarmee is het een interessant boek voor zowel menig veehouder als degenen die er niet direct bij betrokken waren.