Als tijd geld kost, reken je anders; in Frankrijk kan een investering dan sneller uit

GAEC Des Trois Villages ligt in het midden van de regio Bretagne. Wat bij aankomst direct opvalt, zijn de diverse woningen op het erf. Zowel de medewerkers als de families van Anthony Bagot en Guillaume Buchet wonen er. Het bouwblok is daarom ruim opgezet, met mogelijkheden voor verdere uitbreiding. In tegenstelling tot een gemiddeld melkveebedrijf in Nederland is het in Frankrijk heel gebruikelijk om meerdere medewerkers in dienst te hebben. Achter de stal liggen de weilanden, waar de koeien tussen de melkbeurten door lopen.

De focus van de Franse ondernemers ligt al jaren op arbeidscomfort, groei en rendement. Een keuze die direct bij de start in 2008 werd gemaakt, was de bouw van een 26-stands binnenmelker. Dit biedt het bedrijf de mogelijkheid om snel te kunnen groeien zonder dat de melkinstallatie hoeft te worden vervangen. ‘Ik kan alle koeien binnen twee uur melken. In de tussentijd strooit een medewerker de betonnen ligboxen in met een dikke laag stro en veegt hij de mest van de dichte vloer af met een trekker’, vertelt Bagot.

In de weekenden dat de Fransman vrij is – eens in de drie weken – kunnen twee medewerkers alle werkzaamheden in de melkvee- en varkensstal uitvoeren. Ook neemt Bagot vijf weken vakantie per jaar op, net als zijn medewerkers. ‘De focus op ons bedrijf is verdeeld over drie pijlers: arbeidsoptimalisatie, investeringsoptimalisatie en voederwinningsoptimalisatie’, licht hij toe.

Door zoveel mogelijk te automatiseren, kunnen de twee ondernemers het bedrijf met relatief weinig arbeidsuren draaien. De grote trots van de neven is de Lely Vector, die in 2014 na een zorgvuldige afweging is aangeschaft. Bagot: ‘Ik wil in het weekend tijd hebben voor mijn gezin, bijvoorbeeld om te kijken bij handbalwedstrijden. Dat kan alleen als mijn medewerkers zich redden op het bedrijf.’

In eerste instantie waren Bagot en Buchet zelf verantwoordelijk voor het voeren van de dieren. Dit werk uitbesteden aan medewerkers verliep niet volgens plan. Daarom zijn ze op zoek gegaan naar een oplossing: de Lely Vector. Ze waren indertijd het vijfde bedrijf in Frankrijk dat een voerrobot kocht. De investering lag op 210.000 euro, inclusief het bouwen van een voerkeuken, de aanschaf van een Trioliet-kuilvoersnijder en de installatie. Bagot: ‘Nu vul ik twee keer in de week de voerkeuken aan. Mijn medewerkers hoeven er niet meer naar om te kijken. Het bespaart twintig uur aan arbeid per week.’

Snelle terugverdientijd

Omdat de ondernemers met de voerrobot direct besparen op de arbeidskosten, is de terugverdientijd van de Lely Vector vrij kort: vijf jaar. Er is ook gekeken naar een zelfrijder. ‘Maar dan bedraagt de arbeidsbelasting alsnog veertien tot twintig uur per week en kan niet iedereen het werk doen’, aldus Bagot. Bijkomend voordeel is dat met de Lely meerdere keren per dag een vers gemengd rantsoen voor het voerhek ligt. De melkproductie is met de ingebruikname ongeveer 0,5 kilo per koe per dag gestegen.

Volgens Bagot is het niet nodig om vaker verse pakken in de voerkeuken te zetten. ‘We hebben hier nooit broei; de pakken staan in de schaduw. Het blijft hier koel’, verklaart de veehouder. Het is in Bretagne niet gebruikelijk, zeker niet voor een langere periode, om temperaturen van boven de 30 graden Celsius aan te tikken. Toch is het gebied in 2026 al twee keer getroffen door een flinke hittegolf, met temperaturen van 40 graden. Dit heeft een zware wissel getrokken op de doorgaans hoogproductieve veestapel. ‘We zijn een derde van de melkproductie verloren in de eerste hittegolf. We hebben geen ventilatoren of andere mogelijkheden tot verkoeling.’

De Franse ondernemer geeft aan dat hij veel verhalen hoort over lagere productiecijfers, hoge uitvalpercentages bij pluimvee en de angst voor het mislukken van teelten. ‘We moeten aan het einde van de week of het begin van volgende week een flinke storm krijgen, met minimaal 20 tot 50 millimeter regen. Gebeurt dat niet, dan lopen we de kans slechts maximaal 8 ton drogestof mais te oogsten per hectare. Ter vergelijking: vorig jaar was dat 14 ton’, geeft Bagot begin juli aan. In de tussentijd is die gewenste neerslag niet gevallen.

Naast 95 hectare mais, waarvan 60 hectare snijmais en 35 hectare korrelmais, verbouwen de neven ook 60 hectare tarwe en 60 hectare gras. Van dit laatste product is 10 hectare blijvend grasland, op afstand. Daar weiden Bagot en Buchet jaarrond het jongvee. De melkkoeien blijven in de winter drie maanden op stal, maar lopen door het milde zeeklimaat ook veel buiten.

Vanggewassen inzaaien

Om toch voldoende voer te kunnen verbouwen, passend bij de strategie om externe aankoop zoveel mogelijk te beperken, hebben de Franse ondernemers een oplossing gevonden. Tussen de teelten van tarwe en mais door worden vanggewassen ingezaaid. Voor het grootste gedeelte is dat raaigras. Hier kunnen Buchet en Bagot dan nog een snede, of in goede jaren zelfs twee, van inkuilen.

Het bedrijf koopt geen ruwvoer aan en een gedeelte van de mengteelten wordt gegeven als krachtvoervervanger. Ook wordt al het stro gebruikt als voer, als strooisel in de boxen of voor in de grote strohokken. Hoewel de opbrengsten per jaar sterk verschillen en er weinig valt bij te sturen, lukt het de ondernemers om in goede jaren 30 procent meer te oogsten dan nodig is. Dit is dan de buffer voor droge jaren. ‘We hebben eigenlijk te weinig mest voor op de grond en willen zo min mogelijk input. We kopen dus niet te veel kunstmest in. Ook kunnen we niet sturen met irrigatie; we zitten in Bretagne op rotsen. Beregenen kan hier niet’, legt Bagot uit.

Bedrijfsgegevens
Het melkvee- en vleesvarkensbedrijf GAEC Des Trois Villages in Carentoir (Frankrijk) wordt gerund door de neven Anthony Bagot en Guillaume Buchet. Het bedrijf omvat 215 hectare grond, 160 melkkoeien en 2.000 vleesvarkens. Ze hebben vier medewerkers in dienst. In 2008 is het bedrijf ontstaan uit een samenvoeging van drie melkveebedrijven. In de afgelopen jaren lag de focus op groei, rendement en arbeidscomfort.

Voor de varkens oogsten ze jaarlijks 500 ton tarwe en 200 ton korrelmais. De rest van het benodigde voer wordt ingekocht. ‘We hebben nu bijna alles op één locatie’, zegt de Fransman trots. ‘Alleen een gedeelte van de varkens staat nog op onze tweede locatie, een paar kilometer verderop. Op beide locaties hebben we een voerstation voor de vleesvarkens.’ De ondernemers leveren jaarlijks zesduizend varkens af voor de slacht, al ligt de focus vooral op de melkkoeien.

Bedrijf erbij gekocht

Het tweetal heeft in 2025 een bedrijf erbij gekocht, met 70 hectare grond. Hier staat nu nog een gedeelte van de vleesvarkens en op de huiskavel loopt het jongvee. De grondprijs in dit gebied ligt rond de 5.000 euro per hectare. Gemiddeld ontvangt een agrariër in Bretagne tussen de 210 en 225 euro per hectare aan subsidies uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Mocht een ondernemer willen pachten, dan is dat mogelijk vanaf een vergelijkbaar bedrag. Boeren kiezen in deze regio dan ook vaker voor meer grond onder het bedrijf en minder voer aankopen. Dit is simpelweg goedkoper.

In Frankrijk zijn geen productierechten of fosfaatrechten. Een beperking in de productie is er wel, stelt de Franse veehouder. ‘Op twee punten. Zo kunnen we niet meer koeien houden dan dat we aan mestplaatsing kwijt kunnen. Daarin kunnen we nu nog groeien. Daarnaast hebben we een contract met onze melkcoöperatie: Sodiaal’, licht Bagot toe. Deze coöperatie is de grootste van Frankrijk en goed voor ongeveer 20 procent van de melkaanvoer. In totaal zijn er veertienduizend leden-melkveehouders. In 2024 kregen veehouders die gangbare melk leveren gemiddeld een melkprijs van 49,20 euro per 100 kilo.

Lees ook: Europese melkprijs stijgt licht in mei na maanden van daling

Toen in 2015 het melkquotum eraf ging, lag de productie op het bedrijf van Buchet en Bagot op 750.000 kilo melk per jaar. Inmiddels is dit 1,5 miljoen kilo op jaarbasis. De koeien produceren 14.000 kilo stikstof per jaar, de varkens ongeveer 12.000 kilo stikstof aan mest. Gemiddeld bemesten de ondernemers 120 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare. Afhankelijk van het gewas, de voervoorraad en het weer kopen ze nog iets aan kunstmest bij. ‘Maar de limiet ligt op 170 kilo dierlijke mest per hectare, net als in Nederland. Misschien halen we dat ooit nog wel uit eigen mestproductie’, grapt Bagot.

De Franse ondernemer geeft aan dat hij nog voldoende ruimte heeft om te ondernemen. ‘Er zijn wel een paar uitdagende regels op het gebied van milieu, maar die zijn duidelijk en haalbaar. Ik focus mij liever op de technische prestaties en economische cijfers. Er is hier nog ruimte om verder door te ontwikkelen. En wie weet willen mijn kinderen later ook wel verder als boer.’