Elektrische trekkers door subsidie aantrekkelijker dan dieseltrekkers

Vooral aan de stickers Agromec E600 valt op dat het om een elektrisch aangedreven trekker gaat. Trekkerproducent Fendt in het Duitse Marktoberdorf houdt zich buiten dit project. Net zoals de elektrische Hue-trac van Holland Utrecht uit Montfoort geen Fendt heet. Grote fabrikanten als Agco, Deere en CNH zien nog weinig markt voor elektrische trekkers en houden het bij proefballonnen of kleine modellen. Ook de grote Duitse dealer Baywa ziet geen markt in de eigen regio, maar investeert via dochterbedrijf Abemec/Agromec in Veghel wel in deze techniek.

Kansen genoeg immers in Nederland. Van Agromec’s E700, de omgebouwde 700 Vario-serie met accupakket in de fronthef uit 2021, rijden er inmiddels achttien in de praktijk. Door de Subsidie emissieloos landbouwmaterieel (SEL), waarbij een elektrische trekker met hoog vermogen tot 55 procent wordt vergoed, koos Agromec ervoor om ook de compactere 600-serie viercilinder te laten ombouwen.

De vorige E700 werd gebouwd door Staad in Veghel, maar zij richten zich nu meer op de ombouw van hun eigen graafmachines. De getoonde E600 wordt daarom nu deels gebouwd in Soesterberg door Elma, met hulp van machinebouwer Imotek in Boekel. Elektrische componenten als elektromotoren, accupakket, omvormers en software komen van Elma, onderdeel van het Duitse Hydac. Dat is een groep bedrijven met voldoende slagkracht. ‘Iedereen die zich heeft ingeschreven, kan binnen een jaar zijn E600-trekker afhalen’, stelt Mart van der Valk, de technisch specialist achter de E600 bij Agromec.

De SEL werd snel en ruimschoots overschreven, waardoor het kabinet deze inmiddels heeft verruimd. Van der Valk: ‘Onze E600 nam met 515.000 euro en vele inschrijvingen een behoorlijk deel van de totale subsidie in beslag. Wij bouwen drie van de vier 600-modellen om naar elektrisch, omdat deze vermogens het best aansluiten op de Brede SPUK-regeling voor gemeenten.’

Lees ook: ‘Fabrikanten van elektrische trekkers hadden al negentig aanvragen ingediend voor de subsidieregeling’

Landbouw en gemeenten willen een compacte, breed inzetbare trekker. Met Fendt als basis is er een comfortabele cabine en Variotechniek. Doordat een accupakket in de fronthef, zoals bij de E700, niet nodig is, blijft deze bruikbaar. Van der Valk: ‘Bij de SEL zie je akkerbouwers en tuinders, maar ook veehouders die ‘m willen gebruiken voor de voermengwagen. Als je de SEL tegenover een ongesubsidieerde diesel zet, komen ze met 232.000 euro ongeveer gelijk uit. Met de stijgende dieselkosten en de beschikbaarheid van eigen stroom kan het snel uit.’

Accu’s wisselen

Dat elektrische voertuigen snel afschrijven door een verouderend accupakket, dat het grootste deel van de totale waarde bepaalt, gaat niet op voor de E600, verwacht Van der Valk. ‘We hebben bewust zo min mogelijk accu’s in de trekker verwerkt, met toch een rijtijd van vier tot zes uur. Mochten de accu’s in capaciteit verouderen, dan is wisselen makkelijker dan wanneer je in alle hoeken en gaten een accu hebt verwerkt.’

De tijd van grote en zware lood-zuuraccu’s is voorbij. Agromec kiest bij de E600 voor NMC-accu’s. Dit zijn lithium-ionaccu’s die werken op een combinatie van nikkel, mangaan en kobalt. Bij de ontwikkeling van de trekker had dit type accu nog minder ruimte nodig en woog het 20 procent minder dan een lithiumijzerfosfaataccu, oftewel LiFePO4 of LFP.

Langzaam begint dat te veranderen, weet Van der Valk, die voor de range extenders wel LFP-accu’s gebruikt. Een van de belangrijkste eisen is immers dat de trekker niet te zwaar en lomp wordt. Dat is gelukt. De stuuruitslag blijft gelijk en ook het gewicht neemt slechts met 420 kilo toe. Daardoor zijn nog zware werktuigen te koppelen binnen het maximaal toegelaten totaalgewicht. Iets waar diverse bouwers van elektrische trekkers zich op stukbeten.

Uiteindelijk wordt de elektrische aandrijving als een retrofitpakket gemonteerd. Na het uitbouwen van de dieselmotor, tank en het uitlaatgassysteem, komt er een hoogvoltage-elektromotor op de variobak die ook hydrauliek en aftakas aandrijft. Deze is slechts 35 bij 50 centimeter groot. Daarnaast is er een elektromotor voor de luchtcompressor en één voor de aircopomp. Ombouwen is twee maanden werk. Bij inruil is de diesel weer terug te bouwen. Voor het hoge vermogen van 200 pk is 680 volt nodig. Veel meer dan minishovels, die werken op 400 volt of met nog lagere voltages. Door betere laadfaciliteiten is het makkelijker om de trekker ook op gelijkstroom te snelladen; in een uur van 0 tot 100 procent. In plaats van met maximaal 22 kilowatt per uur wisselstroom laden met een type 2-stekker, vul je het accupakket ook met 170 kilowatt per uur.

Voor de monteurs en werkplaats is de impact klein. Het vergt alleen een relatief eenvoudige bijscholing in veilig werken aan e-voertuigen volgens de NEN 9140-norm. Denk dan aan het juist onderbreken van de stroomkringloop, geïsoleerd gereedschap en afzetlinten en borden. Wel zullen storingen minder in het veld worden opgelost om veilig te blijven werken, denkt Van der Valk. Ook elektrisch blijft de onderhoudsinterval vijfhonderd uur. ‘Verschil is dat je nu minder hoeft te doen, maar wel controleert.’

Thema Energie Van zonnepanelen en windmolens tot mestvergisting en slimme energieopslag: duurzame energie wordt steeds meer onderdeel van de dagelijkse praktijk op het boerenerf. Tegelijkertijd brengen nieuwe technieken, veranderende regelgeving en forse investeringen de nodige vragen met zich mee. Bijvoorbeeld: wat leveren duurzame energieoplossingen nu al op? En waar liggen de kansen en uitdagingen voor agrarisch ondernemers? Lees alle artikelen uit dit thema die online zijn verschenen.