AI kan probleem rond arbeid in schapenhouderij oplossen

Voorzitter Saskia Duives-Cahuzak van de LTO-vakgroep Schapenhouderij stelt dat het verdienvermogen van de sector onder druk staat. ‘Het gemiddelde nettoresultaat van een schapenhouder bedraagt op dit moment slechts 14 euro per uur, wanneer de ondernemer zijn eigen uren uit wil betalen’, verduidelijkt ze. Hierdoor zijn veel ondernemers volgens haar genoodzaakt om buitenshuis te werken. ‘Opschaling door middel van nieuwe technieken kan het rendement ten goede komen.’

Arbeid is een beperkende factor als het gaat om de verdere professionalisering van de schapenhouderij, onderstreept Reinard Everts. Hij is directeur van de Nederlandse Schapen- en Geitenfokkers Organisatie (NSFO). ‘Als we willen werken aan het verdienvermogen van de ondernemer, dan moeten we de houder niet opzadelen met een extra werkdag per week voor dataverzameling. De techniek moet dit proces overnemen om de ondernemer te ontlasten en de puntjes op de i te zetten wat betreft management.’

De NSFO zet hierop in met het mede door de Europese Unie gefinancierde project SheepVision. Een van de doelen in dit project is het ontwikkelen van een autonome veldrobot die in het weiland met de schapen meebeweegt om continu data te verzamelen. Die data moet vervolgens via AI worden geanalyseerd. Deze innovatie bouwt voort op het project #blijlam, waarin werd aangetoond dat AI met 95 procent nauwkeurigheid het gewicht van lammeren kan bepalen op basis van foto’s. Daarbij stonden de camera’s in een vaste opstelling.

Thema kunstmatige intelligentie
Kunstmatige intelligentie (AI) verovert in rap tempo de veehouderij. Van beeldherkenning en sensoren tot slimme chatbots: AI helpt boeren bij diergezondheid, dierenwelzijn, arbeid en management. In de stal, tijdens transport en ook in de slachterij verzamelen systemen steeds meer data. De mogelijkheden groeien snel, net als de impact op het dagelijkse werk van agrarisch ondernemers.

Wat levert AI nu al op in de praktijk? En waar liggen de kansen en grenzen voor veehouders? Daar zijn we ingedoken in de Nieuwe Oogst van 2 juni. Alle verhalen verschijnen de komende dagen ook op de overzichtspagina.

Door meerdere camera’s op een mobiel systeem te zetten, kan onder meer groeivertraging worden geconstateerd. De veehouder kan vervolgens bekijken of dit komt door een wormbesmetting, als moet een dergelijke robot dit volgens Everts minstens net zo goed kunnen. ‘Het model kan op basis van data veel sneller een kleine afwijking zien. Maar het allergrootste voordeel is dat zo’n robot niet moe wordt’, grapt hij. ‘Zover zijn we echter nog niet. Het systeem moet de dieren eerst individueel herkennen.’

In de stal kan AI een uitkomst bieden tijdens de lammertijd, een periode die fysiek zwaar is voor de veehouder. Het Duitse bedrijf Neurinos heeft hier al een technologie voor ontwikkeld. Zij gebruiken 360-gradencamera's en ‘computer vision' om de koppel 24 uur per dag te monitoren. Via het zogenoemde 'skelet-mapping' worden digitale meetpunten op de dieren geprojecteerd, waardoor het systeem het verschil herkent tussen een natuurlijke en een geboorte waar hulp bij nodig is. In het laatste geval krijgt de veehouder een melding op zijn telefoon.

Praktische uitdagingen

Hoewel de technologische vooruitgang hoopvol is, zijn er volgens Duives-Cahuzak van de LTO-vakgroep Schapenhouderij nog wel enkele praktische uitdagingen, zoals de haalbaarheid van dit soort systemen in weilanden. ‘Wel zie ik een grote potentiële meerwaarde in AI voor de detectie van wolven. Een systeem dat onrust in de koppel herkent en preventief afschrikwekkende signalen of geluiden afgeeft, zou een enorme steun zijn voor de sector.’

Om deze innovaties betaalbaar te maken voor de gemiddelde schapenhouder, werkt NSFO samen met partijen als Robohouse van TU Delft. Volgens Everts hoeft de hardware in de toekomst niet extreem duur te zijn. ‘In vergelijking met een robotmaaier zou een basissysteem al voor enkele duizenden euro's haalbaar moeten zijn. Het doel is om richting de toekomst systemen te ontwikkelen die zo gebruiksvriendelijk zijn als een app, zodat elke ondernemer ervan kan profiteren.’

Volg alle ontwikkelingen op het gebied van nieuwe technieken op onze themapagina smartfarming.nl