24 procent minder emissie met biostimulerend middel in de mest

Het mogelijke effect van toedieningsmiddelen aan de mest is onderzocht in het kader van het Interreg Vlaanderen-Nederland project ‘Reductie van Ammoniak via Brongerichte en flankerende Oplossingen’ (RAMBO). Het project zoek naar innovatieve maatregelen en technieken om aan de ammoniakemissienormen voor de varkens- en pluimveesector te voldoen.

Er zijn veel verschillende (vaak microbiologische) additieven claimen dat ze vooral de mestkwaliteit verhogen, maar vaak ook claimen NH3-emissies en geur tegen te gaan. Het exacte werkingsprincipe is vaak onduidelijk en verschilt ook tussen de verschillende additieven. Er is vaak weinig (wetenschappelijke) grond om een gefundeerde keuze tussen de verschillende producten te kunnen maken.

Daarom is voor dit onderzoek een samenwerking opgestart met een ander lopend onderzoek rond mestputadditieven, in samenwerking met Boerenbond. In dit onderzoek werd de keuze van de mestputadditieven gebaseerd op een markt- en literatuurstudie. Vervolgens werd een containerproef opgestart met de meest belovende additieven.

Groei micro-organismen sturen

Op basis van deze resultaten en de bespreking hiervan in de klankbordgroep, werd besloten om een proef te starten met “0-missie” van NaturalGrown, een biostimulerend additief dat de groei micro organismen in de mest moet sturen richting “positieve” fermentatie, wat het rottingsproces in de mest tegengaat.

Het systeem van NaturalGrown omvat niet enkel het gebruik van een mestputadditief, maar werkt via een gecontroleerd en geautomatiseerd toepassingssysteem dat via sensoren in de mest opvolgt wanneer een nieuwe toepassing nodig is. Hiervoor werden de nodige sensoren en een prototype van een automatisch verdeelsysteem geïnstalleerd onder de roosters door de fabrikant.

Duidelijk minder ammoniak en methaan

De toepassing van het geteste biostimulerend additief in de mestput is onderzocht op de Varkenscampus in Merelbeke-Melle. Het resulteerde in duidelijk lagere ammoniak- en methaanemissies in de behandelde afdeling ten opzichte van de controle-afdeling. Over de volledige ronde werd een gemiddelde reductie van respectievelijk 43 procent voor ammoniak en 37 procent voor methaan waargenomen.

Het is volgens de onderzoekers wel nodig om deze cijfers met de nodige voorzichtigheid te interpreteren aangezien reeds vóór de start van de behandeling een verschil tussen de afdelingen aanwezig was. Wanneer hiermee rekening wordt gehouden schatten de onderzoekers de effectieve emissiereductie voor ammoniak door de behandeling in deze ronde op ongeveer 24 procent.

Wel is de veronderstelling dat het reductiepotentieel voor ammoniak hoger kan zijn, gezien technische storingen en vroegtijdige stopzetting van de behandeling de resultaten in de negatieve zin hebben beïnvloed.

Verder is het wel duidelijk dat er sprake is van dynamische emissies: ammoniakemissies dalen kort na toediening en nemen dan weer toe, terwijl methaanemissies eerst toenemen maar nadien langdurig lager blijven. Dit wijst op de noodzaak om de doseringsstrategie verder te optimaliseren.

Tegelijkertijd zijn er nog belangrijke onzekerheden en aandachtspunten. De invloed van mestverdunning, de gebruikte toedieningsmethode en de beperkte automatisatie van het systeem maken dat de resultaten niet zonder meer extrapoleerbaar zijn naar de praktijk. Bovendien brengen implementatie en gebruik van het systeem bijkomende kosten met zich mee.

Lichte verbeteringen voor dieren

Op vlak van dierprestaties en welzijn werden geen negatieve effecten vastgesteld. Integendeel, er zijn indicaties voor een lichte verbetering van groei, voederconversie en luchtkwaliteit. Dit ondersteunt de praktische relevantie van de toepassing.

Samenvattend stellen de onderzoekers dat het additief een veelbelovende techniek is voor emissiereductie in de varkenshouderij, maar dat verdere optimalisatie van dosering, toediening en systeemintegratie noodzakelijk is om het effect te maximaliseren en de economische haalbaarheid te garanderen