‘Kritiek mag, maar denk ook mee over oplossingen’

Als waarnemend voorzitter stond Trude Buysman midden tussen de leden, met oog voor de praktijk en voor de mensen daarachter. Voor een foto rijden we samen naar een bloeiend tulpenveld. Van wie zouden die bollen zijn? Als ze een vermoeden heeft, neemt ze zich hardop voor de kweker straks even in te lichten. ‘Dat vindt hij vast leuk. Toch weer mooie promotie.’ Het typeert Buysman: altijd alert op kansen om ondernemers in het zonnetje te zetten en zo het verhaal van de sector te tonen.

Waar begon die betrokkenheid?

‘Al jong. Ik kom van huis uit van een boerderij met kaasmakerij, dus ik kende het agrarisch werk van dichtbij. Toen ik van school kwam, ben ik eerst thuis op het bedrijf gaan werken. Later ben ik met mijn man Nico in de tuinbouw terechtgekomen. We hadden vroege aardappelen, bollen, groenten, snijbloemen, fruit en een boerencamping. Zo heb ik allerlei sectoren van binnenuit meegemaakt en weet ik hoe verschillend de vragen en zorgen kunnen zijn.’

Hoe raakte je bestuurlijk actief?

‘Via de commissie Vrouw & Bedrijf. De aanloop was opvallend. Ik werd gevraagd, maar mijn schoonmoeder stelde tijdens een vergadering dat ik dat beslist niet moest doen. Want ik had kleine kinderen en moest daarvoor zorgen. Zo werd er toen gedacht. Ik was het daar niet mee eens en ben er uiteindelijk toch ingerold.’

Komt die mondigheid ook van huis uit?

‘Niet bestuurlijk, maar wel wat betreft houding. Mijn vader was niet bang om iets te zeggen als hij vond dat iets niet klopte. Van hem heb ik meegekregen: iedereen is gelijk, laat je niet imponeren door autoriteit. Op mijn zestiende reed ik al op mijn brommer naar het gemeentehuis om de bouw van een nieuwe schuur te beargumenteren. Later sprak ik ook mensen als Jos van Kemenade aan als ik vond dat ze om de kern heen draaiden. Niet brutaal, maar wel op gelijk niveau.’

Wat typeerde jouw manier van besturen?

‘Ik ben een mensenmens. Ik probeer altijd dicht bij de leden te blijven. Natuurlijk moet de vereniging er zijn voor de grote lijnen en het collectief, maar soms moet je er ook voor een individueel lid zijn. Als iemand vastloopt in de regels of ergens niet doorheen komt, dan wil ik helpen. Soms kun je met een paar telefoontjes al beweging krijgen. Dat zijn misschien kleine dingen, maar voor zo’n ondernemer maken ze een wereld van verschil. Uiteindelijk draagt het ook bij aan het vertrouwen in de organisatie.’

‘Ik ben sowieso niet iemand die alleen maar zegt wat er niet deugt. Meester Van der Zweep zei vroeger op de lagere school al: ‘Je mag overal kritiek op hebben, maar denk dan ook mee over oplossingen.’ Dat is me altijd bijgebleven.’

Tekst gaat verder onder het kader

Oogstdankdagen houden de saamhorigheid levend
Voor Trude Buysman zijn de Oogstdankdagen meer dan een traditie. Ze ziet ze als een van de mooie momenten waarop jong en oud elkaar nog echt ontmoeten. Het kerkelijke karakter is in de loop der jaren grotendeels verdwenen. Inmiddels is de bijeenkomst gekoppeld aan de jaarvergadering, met een paar korte serieuze momenten, gevolgd door eten, muziek, een quiz of spel en vooral veel onderling contact. Daar zit volgens Buysman precies de waarde. ‘Het gaat om saamhorigheid, met elkaar ervaringen uitwisselen. Even geen formele vergadering, maar echt contact maken.’
Dat juist jongeren daarbij een belangrijke plek krijgen, vindt ze essentieel. In Stede Broec wordt daarom extra geld vrijgemaakt, zodat jongeren laagdrempelig kunnen aansluiten. ‘We hadden dit jaar ongeveer tachtig mensen, waaronder een dertigtal jongeren. Dat zegt wel iets.’ Volgens Buysman is zo’n avond ook een kweekvijver voor nieuwe betrokkenheid. ‘In een informele sfeer ontstaan gesprekken makkelijker dan wanneer iemand thuis direct voor een bestuursfunctie wordt gevraagd.’

Je staat bekend als iemand die veel contact houdt met de leden. Waarom vind je dat zo belangrijk?

‘Omdat daar het echte verhaal zit. Je kunt van alles op papier zetten, maar pas als je bij mensen aan de keukentafel zit of ze aan de lijn hebt, hoor je wat er speelt. Dan hoor je waar iemand tegenaan loopt, maar ook waar kansen liggen. Dat helpt je om het juiste verhaal te vertellen richting bestuur en politiek. Ook zorgt het ervoor dat mensen zich gehoord voelen.’

Waar ben je het meest trots op?

‘Op het boek over het Grootslag. Daar kwam voor mij veel in samen: de geschiedenis van het gebied, de vruchtbaarheid van de grond, de vollegrondsgroente, de betekenis voor voedselvoorziening en gezondheid. Het is zelfs gebruikt als belangrijke bron voor een essay in Wageningen. Dat boek leeft nog steeds door.’

Waarom is dat zo belangrijk?

‘Omdat er te makkelijk over landbouwgrond wordt gedacht. Alsof je er ook zomaar iets anders mee kunt doen. Terwijl voedselzekerheid en gezond voedsel alleen maar belangrijker worden. We moeten ons veel meer realiseren welke waarde deze sector heeft, juist ook voor de toekomst.’

Wat is volgens jou de grootste opgave voor West-Friesland?

‘De druk op de ruimte. Elke hectare die verdwijnt, zijn we kwijt. Tegelijkertijd is er veel onwetendheid over wat hier gebeurt en waarom het belangrijk is. Veruit het merendeel van de problemen komt voort uit onwetendheid, niet uit kwade wil. Daarom moeten we onze meerwaarde blijven benoemen.’

Vind je het moeilijk om afscheid te nemen?

‘Het werk zelf laat me maar moeilijk los, maar ik wil mijn opvolger Evert Lassche absoluut niet voor de voeten lopen op de vergaderingen. Ik weet van mezelf: als ik zie dat iets fout gaat, ben ik toch geneigd om het op te pakken. Juist daarom doe ik bewust een stap terug. Al blijf ik heus nog wel links en rechts wat helpen. Daarvoor zit de sector me te diep in het hart.’

Na de fotoshoot kijkt Buysman nog een keer over het veld. De tulpen staan er strak bij, de kleuren fel in het voorjaarslicht. ‘Hier doen we het uiteindelijk allemaal voor’, zegt ze. ‘Dat mensen zien wat we maken en begrijpen hoe belangrijk dat is.’

‘We moeten het verhaal van de sector blijven vertellen‘
‘De agrarische sector moet zichzelf blijven uitleggen, steeds opnieuw’, vindt Trude Buysman. Daarom voelt ze zich ook sterk verbonden met promotiewerk en initiatieven rond de thema’s Mens, Ondernemerschap & Onderwijs (MOO). ‘Kennis over landbouw is allang geen vanzelfsprekendheid meer. Mensen staan er steeds verder vanaf. Daarom moeten we contact blijven zoeken. Dat begint al bij kinderen en jongeren, maar geldt net zo goed voor consumenten, politiek en bestuurders.’
Geen gladde reclame, maar een eerlijke uitleg over de praktijk. Via scholenprojecten, open dagen en andere laagdrempelige activiteiten kan MOO laten zien wat er op bedrijven gebeurt. ‘Daar begint begrip. Als sector hebben we mensen nodig die trots zijn op hun vak, ondernemers die vooruit durven kijken en onderwijs dat helpt die verbinding te maken. We moeten laten zien dat landbouw niet iets is van vroeger, maar juist van nu en van de toekomst.’