Waarschuwingsbrief gewasbescherming voelt als ‘klap onder de gordel’

In aanloop naar de vergadering riep LTO Noord haar leden op om ‘massaal’ naar het provinciehuis te komen. Tineke de Vries, voorzitter van LTO-vakgroep Akkerbouw, was namens LTO Noord een van de insprekers.

‘We werden vorige week onaangenaam verrast’, zo trapte ze af. Volgens De Vries is de brief waarin staat dat grondeigenaren van 38 percelen nabij Friese Natura 2000-gebieden binnen een jaar moeten stoppen met het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of aantonen dat de middelen geen effect hebben de omliggende natuur, niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar op een ‘rammelend’ onderzoek van de vereniging Meten=Weten.

De Vries stelde dan ook dat er meer gedegen en wetenschappelijk onderzoek nodig is. Volgens haar is deze waarschuwingsbrief dan ook totaal overbodig, neigt het naar paniekvoetbal en ‘gooit het de sector voor de bus’. ‘Laten we wachten op het Convenant gewasbescherming’, gaf ze het College mee.

Stoppen met het bedrijf

Naast De Vries waren er nog zeven insprekers, waaronder afgevaardigden van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV), de Koninklijke Algemeene Vereniging voor Bloembollencultuur (KAVB), Agrarische Jongeren Friesland (AJF) en Royal Cosun. Onder meer akkerbouwer Kees van der Bos uit Holwerd en voormalig sierteler Rinus van Stee lieten hun ongenoegen blijken.

‘Ik maak me zorgen over het voortbestaan van mijn bedrijf’, benadrukte Bos. ‘Wij zitten 1,5 kilometer van de Waddenzeedijk. Het is praktisch onuitvoerbaar om een vergunning voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te moeten aanvragen.’

Bos vroeg het College of hij dan nog wel zijn bouwplan kan uitvoeren en snel kan schakelen met de middelen die bij veranderende teelt- en weersomstandigheden nodig zijn. ‘Als wij geen gewasbeschermingsmiddelen meer mogen gebruiken of dat lastig wordt gemaakt, wordt het teelttechnisch heel moeilijk. Dan kan ons gewas niet meer goed groeien, steken ziektes de kop op en kunnen we daardoor niets meer verkopen. Low-impact middelen werken nog niet goed genoeg, zijn duur en moeten we vaker gebruiken. Dat moet eerst anders.’

De akkerbouwer liet ook weten dat hij al jaren bezig is met het verduurzamen van zijn bedrijf en de teelt. ‘Dat gaat langzaam, in kleine stapjes en gaat gepaard met hoge kosten. Als akkerbouwer heb je maar één moment en één teelt per jaar om te veranderen. Je moet niet denken in vijf of tien jaar, maar in generaties.’

Statenleden zijn kritisch

Statenleden vroegen zich op hun beurt ook af waarom het College heeft gekozen voor het versturen van waarschuwingsbrieven, terwijl VVD-staatssecretaris Silvio Erkens van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) nadrukkelijk aan provincies heeft gevraagd om te wachten op dit dossier en geen nieuw beleid te maken.

Daarop antwoordde gedeputeerde Matthijs de Vries dat de provincie geen nieuw beleid maakt, maar handelt op het handhavingsverzoek van Meten=Weten. ‘We hebben te handelen naar het besluit van de Raad van State. Aan dat handhavingsverzoek kunnen wij juridisch gezien niet voorbij gaan’, benadrukte hij.

Lees ook: BBB Fryslân krabbelt terug in spuitkwestie, LTO mobiliseert leden

‘We kiezen niet voor een harde aanpak en sancties’, benadrukte gedeputeerde Friso Douwstra. ‘Maar eerst voor een waarschuwing, dan geven we de individuele telers de tijd om samen met de provincie hiermee aan de slag te gaan. Pas daarna gaan we over op handhaving. We kiezen nadrukkelijk voor een zorgvuldige aanpak, zonder sancties.’

Gedeputeerde Abel Kooistra stelde dat de provincie samen met de sector aan de slag wil gaan met een gedegen plan. ‘Duidelijk is dat er behoefte is aan een duidelijk en generiek beleid op dit dossier. De komende tijd willen we de hand uitsteken om met een gezamenlijke aanpak te komen.’