‘Boeren en tuinders: verontschuldig je niet voor export’

Column Politiek Hidde Boersma 01 mei 2026 om 11:00uur

‘De Nederlandse landbouw produceert vooral voor het buitenland.’ Het is een zin die in Haagse debatten steevast met een negatieve ondertoon wordt uitgesproken. Politici van Progressief Nederland en Partij voor de Dieren gebruiken het als bewijs dat onze landbouw ontspoord is. Milieuorganisaties waarschuwen op die manier dat we ons land uitputten voor buitenlandse magen.

Hidde Boersma, senior policy advisor WePlanet

Als reactie hierop schieten boeren vaak in de verdediging. ‘Ja, maar het is maar 800 kilometer.’ Of: ‘Het blijft gewoon binnen Europa.’ Het is tijd om daarmee op te houden, want met dat antwoord stap je in het frame dat export iets verdachts is. Alsof het iets is waar je je voor moet verontschuldigen.

Het tegenovergestelde is waar. Export is juist een van de grote verworvenheden van onze tijd. Eeuwenlang was Europa een continent van tekorten en conflicten. Steden en landen vochten elkaar de tent uit. Tegenwoordig voeden we elkaar. Nederlandse boeren leveren aan Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk. En andersom. Handel is een vorm van solidariteit en maakt Europa stabieler en vreedzamer.

De geschiedenis laat zien dat handel en vrede nauw met elkaar verbonden zijn. Al sinds Montesquieu in de achttiende eeuw wordt gesproken van de doux commerce: zachte handel die landen dichter bij elkaar brengt. Wie afhankelijk is van elkaars producten en markten, heeft minder belang bij oorlog. Het is een verband dat keer op keer wordt bevestigd door internationaal onderzoek: economische verwevenheid verkleint de kans op militaire confrontaties tussen landen.

Wie afhankelijk is van elkaars producten en markten, heeft minder belang bij oorlog

Hidde Boersma, senior policy advisor WePlanet

In een wereld met klimaatverandering wordt die internationale voedselverwevenheid alleen maar belangrijker. Oogsten mislukken steeds vaker lokaal. Dan heb je buffers nodig. Handel zorgt voor die buffers. Het maakt het systeem robuuster en betrouwbaarder, ook voor onszelf.

Dus nee, export is geen egoïstische of slechte keuze, het is niet iets om je voor te verontschuldigen. Het is samenwerking. Het is risicospreiding. Het is solidair, precies dat waar linkse partijen zeggen voor te staan. Dat betekent niet dat alles goed gaat. De landbouw moet verduurzamen, zeker waar het gaat om de grote impact van vlees en zuivel. Maar laten we het debat zuiver houden. De reizende tomaat, de kool of de pootaardappel zijn geen probleem.

Dus boeren: ga niet mee in het verhaal dat export iets is om te bagatelliseren. Zeg niet dat het ‘maar 800 kilometer’ is. Wees trots op de export en zeg wat het wél is: een bron van solidariteit, vrede en samenwerking.