Minder pootgoed naar Europa en Cuba

Achtergrond Akkerbouw Maarten van Stempvoort 30 apr 2026 om 06:30uur

De afzet van Nederlands pootgoed loopt dit seizoen meer dan 80.000 ton achter ten opzichte van vorig jaar. Vooral de export richting Europese landen en naar Cuba is een stuk minder. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nederlandse Aardappel Organisatie (NAO).

De export van pootgoed naar Irak gaat vooral per vrachtwagen.

Waar op peildatum 31 maart 2026 nog ruim 596.000 ton Nederlands pootgoed is vertrokken, was dat vorig jaar op hetzelfde meetmoment nog ruim 677.000 ton. De grootste oorzaak lijkt toch de afname in het aardappelareaal voor dit seizoen te zijn, waardoor in Europa sterk minder behoefte is aan pootgoed. Toch begint de export weer in de pas te lopen, waar deze in januari nog behoorlijk achterliep.

België is in maart met bijna 46.000 ton de grootste Europese afnemer van Nederlands pootgoed, waarmee de totale afzet naar de zuiderburen dit seizoen uitkomt op ruim 67.000 ton. Dat is iets minder dan vorig jaar, maar wel meer dan het vijfjarig gemiddelde. Duitsland neemt in maart duidelijk minder pootgoed af: 21.000 ton. Dat resulteert in een seizoentotaal van 34.753 ton, bijna 40 procent minder dan vorig jaar.

Iran heeft weinig invloed

De export naar Frankrijk verloopt stabiel. Met 18.000 ton in maart staat de totale afzet daar gelijk aan vorig jaar en ligt deze circa 15 procent boven het vijfjarig gemiddelde. Hoewel de meeste handel in pootgoed inmiddels achter de rug is, laten de cijfers zien dat landen in het Midden-Oosten in maart nauwelijks last hebben gehad van de blokkade van de Straat van Hormuz.

Dat heeft volgens de NAO diverse redenen. De export naar Saoedi-Arabië is omgelegd via de Rode Zee. Voor Irak ligt dat anders: de afzet richt zich daar vooral op de Koerdische regio, in het noorden van het land. Een aanzienlijk deel van dit transport gaat per vrachtwagen.

Kleine afzetmarkten

Koeweit en Qatar zijn relatief kleine afzetmarkten. Pootgoed wordt daar zeker niet per vliegtuig naartoe vervoerd, omdat dat economisch niet haalbaar is. Waarschijnlijk ging het bij recente zendingen om de laatste restpartijen van het seizoen, meldt de NAO.

Wanneer de huidige sluiting van de Straat van Hormuz wordt vergeleken met de blokkade van de Houthi’s in oktober vorig jaar, dan stelt de NAO dat exporteurs vorig jaar meer last hadden van de zeeblokkade. Veel zendingen moesten toen noodgedwongen omvaren via Zuid-Afrika, wat leidde tot fors hogere transporttarieven.

Vooral vroege bestemmingen zoals Sri Lanka, Pakistan en Bangladesh werden hard geraakt door de zeeblokkade. Op dit moment zijn er volgens de NAO geen signalen van nieuwe grote verstoringen.

Cubaanse staatskas uitgeput

De export van pootgoed naar Cuba staat al enkele maanden stil. Dit hangt indirect samen met de Amerikaanse blokkade rondom het land. De belangrijkste oorzaak is echter van financiële aard. Waar dit product voorheen prioriteit kreeg en er budget beschikbaar was, bleek de staatskas vorig jaar uitgeput. Rekeningen over het seizoen 2023-2024 zijn niet betaald, waarna exporteurs besloten geen nieuwe leveringen meer te doen.

Al vroeg in het seizoen werd duidelijk dat er geen pootgoedexport naar Cuba zou plaatsvinden. Voor het eerst in tientallen jaren is er afgelopen zomer bovendien geen Cubaanse inkoopdelegatie naar Nederland gekomen. Door de structurele economische en politieke problemen wordt verwacht dat de export voorlopig op nul blijft staan.