Handelsdeal: meer export Europese kaas en meer import Australisch vlees

De EU en Australië hebben de gesprekken over een vrijhandelsakkoord afgerond. Gevolg daarvan is dat het exportvolume met een derde kan worden vergroot. Dat kondigde voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie aan in de Australische hoofdstad Canberra.

Op de tweede dag van haar driedaagse bezoek aan Australië schudde Von der Leyen dinsdag de hand van premier Anthony Albanese, waarmee het akkoord werd bezegeld. 'Geen van ons is immuun voor de schokken, zowel geopolitiek als economisch, die de oorlog in Iran veroorzaakt voor onze bevolkingen', zei ze.

Rundvlees

Gevoelige markttoegang voor Australisch rund- en schapenvlees, evenals suiker, rijst en sommige zuivelproducten, was het laatste punt van bespreking. Naar verluidt zijn de partijen overeengekomen dat de EU maximaal 30.600 ton rundvlees toestaat via twee tariefcontingenten.

Daarvan mag 55 procent rechtenvrij worden ingevoerd onder een zogenoemde grasgevoerd-voorwaarde, terwijl 45 procent wordt toegelaten tegen een verlaagd tarief van 7,5 procent. De invoer wordt geleidelijk over tien jaar opgebouwd, met een derde van het volume direct bij inwerkingtreding.

Daarnaast komt er een speciaal beschermingsmechanisme waarmee de EU snel kan ingrijpen bij onverwachte importgolven of prijsdalingen die schade veroorzaken. Dit mechanisme wordt extra versterkt met een aparte EU-verordening, zodat boeren bij marktverstoringen snel en effectief kunnen worden beschermd.

Schapenvlees

Voor schapenvlees geldt dat de EU twee tariefcontingenten van in totaal 25.000 ton toestaat die volledig rechtenvrij mogen worden ingevoerd. De volumes worden in zeven jaar gefaseerd ingevoerd, met een derde dat direct beschikbaar is bij inwerkingtreding. Daarnaast opent de EU een tariefcontingent van 35.000 ton rietsuiker voor raffinage, dat rechtenvrij mag worden ingevoerd.

De Europese boerenkoepel Copa-Cogeca stelt dat deze handelsovereenkomst zorgen oproept voor de Europese landbouw. 'De landbouw fungeert opnieuw duidelijk als wisselgeld in de EU-strategie om bredere handels- en politieke doelstellingen veilig te stellen.'

Over de kansen voor de export van varkensvlees, tuinbouw- en zuivelproducten is de Europese boerenkoppel opvallend stil. Zo zullen voor de export van verschillende kaassoorten Australische tarieven binnen drie jaar verdwijnen. Hiervoor geldt een invoerbelasting van 1,22 Australische dollar, wat neerkomt op een tarief van 11 procent volgens de Europese Commissie.

Kansen voor zuivelsector

De Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) pleite eerder al voor het sluiten van de Australische handelsdeal. 'Voor de Nederlandse zuivelsector biedt een handelsakkoord met Australië concrete kansen, niet alleen voor de export van kaas, maar ook voor hoogwaardige en gespecialiseerde zuivelproducten.'

Volgens de NZO importeert Australië veel Europese en Nederlandse kaas, terwijl het zelf nauwelijks kaas naar Europa uitvoert. De Nederlandse kaasexport naar Australië groeit gestaag: van zo'n 21 miljoen euro exportwaarde in 2022 naar ruim 28 miljoen euro in 2025.

Australië kent bovendien een sterke en toenemende vraag naar hoogwaardige zuivelproducten, zoals zuivelingrediënten, babyvoeding en gespecialiseerde zuivel met hoge toegevoegde waarde. Ook de markt voor ingrediënten zoals wei, caseïne en melkeiwitconcentraten groeit fors.

Een grote winst voor de EU is eenvoudiger toegang tot Australië's rijke zeldzame aardmetalen en stimulansen voor Europese investeringen in de Australische mijnbouw en raffinage. 'Australië heeft bijna alle kritieke mineralen die we nodig hebben', zegt Eurocommissaris Maros Sefcovic van Handel.

Kritieke grondstoffen

Over de behoefte van de EU aan kritieke grondstoffen zei Von der Leyen tegen de Europarlementariërs dat een nieuw partnerschap met Australië 'cruciaal' zou zijn voor de EU, die het risico liep te afhankelijk te worden van Chinese leveringen. 'Precies daarom hebben we elkaar nodig', benadrukt ze.

Daarnaast vergroot dit handelsakkoord de positionering van de EU in de Indo-Pacifische regio omdat het akkoord een brug vormt naar bredere economische samenwerking met landen binnen het Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP)-verband, een club van landen rondom de Stille Oceaan. Dit samenwerkingsverband biedt volgens landbouwexperts extra afzetkansen voor de Europese agrofoodsector.