'Goed plattelandsbeleid begint met kennis'

Veel overheden spreken de wens uit tot een levendig en toekomstbestendig platteland. Initiatieven als boerderijwinkels, zorg op de boerderij, recreatie of educatie op het erf worden daarbij vaak genoemd als mooie voorbeelden van hoe landbouw en samenleving dichter bij elkaar kunnen komen. Toch blijkt het in de praktijk niet altijd eenvoudig om dit soort initiatieven van de grond te krijgen.

Uit onderzoek van Berenschot blijkt dat gemeenten regelmatig moeite hebben met vergunningverlening voor nieuwe ontwikkelingen op agrarische bedrijven. Plannen die juist bijdragen aan een sterker platteland lopen zo vaak vast in lange procedures of stranden doordat er onvoldoende duidelijk beleid is om ze goed te beoordelen.

Dat is opvallend, want het zijn juist deze initiatieven die bijdragen aan een toekomstgerichte landbouw en een levendig buitengebied. Boeren en tuinders zoeken steeds vaker naar manieren om hun bedrijf te verbreden, te vernieuwen en duurzamer te maken. Daarmee spelen zij in op maatschappelijke verwachtingen, veranderende markten en nieuwe kansen in de regio. Daarvoor is ruimte nodig, letterlijk en figuurlijk.

Nu de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug zijn, is dat een belangrijk aandachtspunt. Deze raden bepalen via omgevingsplannen en vergunningverlening in toenemende mate wat op het erf kan en mag. Daarmee hebben zij direct invloed op de mogelijkheden voor ondernemers om te investeren, te innoveren en hun bedrijf toekomstbestendig te maken.

Tegelijkertijd wordt steeds meer gevraagd van agrarisch ondernemers. Maatschappelijke vraagstukken, regelgeving en wensen van consumenten maken dat boeren en tuinders over veel kennis en vaardigheden moeten beschikken. Het is daarom niet verwonderlijk dat in gemeentehuizen niet altijd alle praktische kennis aanwezig is over hoe het er op een agrarisch bedrijf aan toe gaat.

Zonder dat inzicht worden plannen soms ingewikkelder gemaakt dan nodig of onbedoeld tegengehouden. Dat kan leiden tot frustratie bij agrarisch ondernemers, maar ook tot gemiste kansen. Neem bijvoorbeeld dierenwelzijn. Daar is brede steun voor. Maar betere omstandigheden voor dieren vragen soms ook om meer ruimte, nieuwe stalconcepten of aanpassingen aan bestaande gebouwen. Als dit moeilijk kan worden vergund, ontstaat een kloof tussen ambitie en praktijk.

Hetzelfde geldt voor initiatieven die landbouw verbinden met de samenleving. Een zorgboerderij, educatieprogramma’s voor scholen of recreatie op het erf kunnen bijdragen aan begrip voor de sector en aan de vitaliteit van het platteland. Dat is een gezamenlijk belang, niet alleen van agrariërs. Als we aan de voorkant van besluitvorming samen kunnen optrekken, dan kunnen we werken aan dat gezamenlijke doel: een buitengebied dat voor iedereen een waarde heeft.

Daarom doen wij een oproep aan (nieuwe) wethouders en gemeenteraadsleden: werk samen met de sector. Betrek boeren en tuinders vroegtijdig bij beleid en benut de kennis en ervaring van ondernemers op het erf. LTO Noord steekt nadrukkelijk de hand uit voor samenwerking. Want goed plattelandsbeleid begint met kennis van het platteland.