Adviesraad wil dat Europese landbouw sneller 'klimaatproof' wordt

'Hoewel de landbouw vooruitgang heeft geboekt, zijn de schaal en het tempo nog onvoldoende', benadrukt voorzitter Ottmar Edenhofer van de Europese Klimaatadviesraad. Van kunstmestfabrieken tot aan het bord van de consument moet meer gebeuren om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. 'Bestaand beleid is ontoereikend om de noodzakelijke transformatie voor elkaar te krijgen en klimaatgerelateerde risico's voor boeren en voedselzekerheid het hoofd te bieden', zo staat in het rapport.

De wetenschappers wijzen erop dat vooral vee veel uitstoot veroorzaakt en pleiten voor maatregelen die het aandeel van plantaardig voedsel vergroten. De EU kan de verduurzaming volgens hen bevorderen door de landbouwsubsidies geleidelijk te verschuiven, bijvoorbeeld van veehouderij naar het in stand houden van ecosystemen.

Taks voor vervuilers

Daarnaast zouden de wetenschappers graag zien dat vervuilers meer gaan betalen voor hun uitstoot volgens een vast systeem, net zoals dat voor de industrie bestaat. De opbrengst van zo'n taks kan dan weer worden ingezet om agrariërs te ondersteunen bij een duurzamere bedrijfsvoering.

Boeren moeten volgens de adviesraad ook meer hulp krijgen met de 'onvermijdelijke klimaatimpact', zoals klimaatgerelateerde rampen en een afname van de productiviteit door klimaatverandering. In grote lijnen moet het Europese beleid bijdragen aan een 'gezond, klimaatvriendelijk dieet', dat ook betaalbaar moet blijven voor consumenten.

28 miljard euro schade

De wetenschappers leggen uit dat klimaatverandering de Europese landbouw steeds meer verliezen oplevert. Extreem weer levert de sector nu al gemiddeld 28 miljard euro per jaar aan schade op. Rond 2050 loopt dat volgens berekeningen op tot 40 miljard. 'Zuid-Europese regio's worden het meest blootgesteld en kunnen rond 2050 te maken krijgen met catastrofale risico's', waarschuwt de adviesraad.

Binnen de EU wordt momenteel druk onderhandeld over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid voor de volgende periode, van 2028 tot 2034. De klimaatraad wil daar met het rapport een wetenschappelijke bijdrage aan leveren. In de raad zitten deskundigen uit diverse EU-landen, onder wie directeur Maarten van Aalst van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) en emeritus hoogleraar volkenrecht en internationaal recht Nicolaas Schrijver.