Tarweopbrengsten stagneren door bedrijfsmanagement, niet door klimaat

Uit dit onderzoek komt naar voren dat de oorzaak van dit zogenoemde opbrengstplateau niet bij klimaatverandering of de genetische potentie van moderne tarwerassen ligt. Beide factoren bieden nog voldoende mogelijkheden voor groei. De rem zit vooral in het management op het agrarische bedrijf: keuzes rond bemesting, gewasbescherming en teeltstrategie blijken bepalend voor het benutten van het opbrengstpotentieel.

Noordwest-Europa is een belangrijke tarweregio met jaarlijks meer dan 10 miljoen hectare tarwe. Tot halverwege de jaren negentig namen de opbrengsten gestaag toe, met gemiddeld zo'n 120 kilo per hectare per jaar. Daarna vlakte de groei af en bleef de opbrengst in veel landen rond een stabiel niveau van ongeveer 7 tot 9 ton per hectare. De oorzaken van deze ontwikkeling waren lange tijd niet eenduidig vast te stellen.

Meer licht

De resultaten van het onderzoek laten zien dat klimaatverandering tot nu toe juist heeft bijgedragen aan opbrengstgroei, met 26 tot 60 kilo per hectare per jaar. Deze positieve bijdrage hangt vooral samen met hogere CO-concentraties en meer licht tijdens de graanvulling, als gevolg van een eerdere bloei. De onderzoekers doen geen uitspraken over de invloed van toekomstige klimaatextremen.

De oorzaak ligt vooral in agronomisch management: keuzes rond rotatie, teelt en bodembeheer. Intensieve bouwplannen met veel wortel- en knolgewassen zorgen voor ziekten en bodemverdichting, wat de gewasgezondheid onder druk zet en een optimale tarweteelt bemoeilijkt. Hiermee blijft in de praktijk jaarlijks 67 tot 114 kilo tarwe per hectare aan potentiële groei onbenut.