Klimaatverandering halveert aantal graasgebieden wereldwijd in 2100

Uit een grootschalige analyse van het Potsdam Institute for Climate Impact Research blijkt dat de ideale omstandigheden voor veeteelt – bepaald door temperatuur, neerslag en luchtvochtigheid – drastisch verschuiven. Bij de analyse is gebruikgemaakt van het zogenaamde 'safe climatic space framework'. Dat is een wetenschappelijk raamwerk dat aangeeft onder welke klimaatomstandigheden de wereldwijde voedselproductie optimaal kan functioneren.

Uit het onderzoek komt naar voren dat er sprake is van een netto afname van 36 tot 50 procent aan geschikte grond aan het eind van deze eeuw. De gevolgen zijn niet te overzien: de levenswijze van ruim 100 miljoen herders en het voortbestaan van 1,5 miljard gehouden dieren lopen direct gevaar, schatten de onderzoekers in.

Wat de resultaten extra zorgwekkend maakt, is de plek waar deze gebieden verdwijnen. De krimp van het leefgebied overlapt bijna volledig met regio's die nu al kampen met extreme armoede, honger en politieke instabiliteit. In landen met lage inkomens, met name in Afrika, bevindt zich 51 procent tot 81 procent van de getroffen bevolking. Voor hen is er nauwelijks een sociaal vangnet wanneer de grond uitgeput raakt of de hitte te extreem wordt voor hun vee.

Verschuiving naar zuiden

In regio's zoals de Ethiopische hooglanden en de Riftvallei verschuiven de geschikte klimaatgebieden naar het zuiden. Omdat het Afrikaanse continent daar ophoudt bij de oceaan, vallen de geschikte zones als het ware van de kaart af. 'Klimaatverandering vergroot de bestaande ongelijkheid. Het destabiliseert niet alleen een cruciaal voedselproductiesysteem, maar bedreigt het fundament van complete samenlevingen', aldus de onderzoekers.

De verschuiving van graasgebieden leidt waarschijnlijk tot grote migratiestromen, zowel binnen als tussen continenten. Wanneer traditionele gronden onvruchtbaar worden, worden gemeenschappen gedwongen te verhuizen. Dat vergroot de druk op stabiele regio's, net als het risico op conflicten over hulpbronnen.

Veehouderij op grasland beslaat momenteel een derde van het landoppervlak op aarde. 'Klimaatverandering zorgt ervoor dat de ruimtes waar veeteelt kan overleven aanzienlijk kleiner worden', stelt Chaohui Li, de hoofdauteur van het onderzoeksrapport.