Ondernemers nabij Lemelerberg starten feitenonderzoek

Natuurgebied Lemelerberg bestaat uit een stuwwal ten noordoosten van het Overijsselse dorp Lemelerveld. Met bijna 80 meter bevindt zich de aan de noordzijde van het gebied gelegen Archemerberg het hoogste deel van de stuwwal.

Boeren rond de Lemelerberg ervaren al jaren droogteproblemen. Hoewel in het recente verleden kleinschalige onderzoeken naar de waterhuishouding zijn uitgevoerd, blijven concrete stappen uit. Aanleiding voor vier betrokken veehouders om aan de bel te trekken.

Het resultaat is dat er een gebiedsproces is gestart voor Lemelerveld, Dalmsholte en Giethmen. Hier spelen op het gebied van waterbeschikbaarheid uiteenlopende belangen. Naast 23 agrariërs gaat het om terreinbeherende organisaties, verpachters, drinkwaterbedrijf Vitens, waterschappen en gemeenten. Al deze partijen hebben meegewerkt aan de eerste processtap: een gezamenlijk feitenonderzoek.

'Er ligt nu een mooie basis'

'De uitkomsten van dit gezamenlijke onderzoek zijn nog niet 100 procent sluitend. Maar er ligt nu wel een mooie basis waarmee we verder kunnen', vertelt Rolf Roelofs. Hij is vicevoorzitter van LTO Noord Overijssel en voorzitter van het gebiedsproces.

De droogteschade die de boeren ervaren, heeft meerdere oorzaken, schetst Roelofs: 'We zijn realistisch genoeg om te erkennen dat het klimaat verandert. Maar het heeft toch vooral te maken met de drinkwaterwinning in het gebied. Vitens erkent dat en heeft daarom een droogteschaderegeling.'

Het uiteindelijke doel van het gebiedsproces is een toekomstbestendige land- en tuinbouw en een vitaal buitengebied. Als eerste vervolgstap in het proces inventariseert een hydroloog welke 'draaiknoppen' er zijn om het droogteprobleem aan te pakken.

Roelofs: 'De kortste klap zou natuurlijk zijn dat Vitens stopt met de drinkwaterwinning, maar dat zal waarschijnlijk niet gebeuren. Dus zullen we op perceelniveau moeten kijken naar wat er mogelijk is. Het verhogen van de organische stof bijvoorbeeld, om vocht in de bodem langer vast te houden.'

Herinrichting watergangen

Ook een andere inrichting van de watergangen is volgens Roelofs een optie. 'Het systeem is van oudsher ingericht om water af te voeren, met sloten die van oost naar west lopen. Misschien moeten we daar nog eens goed naar kijken. Zoals we ook kunnen onderzoeken of het omhoog brengen van slootpeilen een optie is. Natuurlijk met als voorwaarde dat boeren elders daar geen last van krijgen.'

Zodra de huidige stap is afgerond, gaat een plan van uitwerking naar provincie Overijssel. 'Dat zal vermoedelijk over drie of vier maanden zijn', schat Roelofs in. 'Uiteindelijk moet het hele proces leiden tot maatregelen waarmee we droogteschade in dit gebied kunnen voorkomen.'