'De 'sterkste economie van Europa' kan niet zonder Europa'

Column Politiek Klaas Johan Osinga 04 maa 2026 om 11:02uur

De koffie smaakt vanochtend naar strokarton en verschroeide bonen. Maar ik heb vandaag geen tijd voor een hippe koffietent. In het grote vergadercentrum Albert Borschette van de Europese Commissie in Brussel opent voorzitter Ursula von der Leyen de vergadering. Soms wordt de agenda dan nog even omgegooid. Voor je het weet, mis je iets belangrijks. Zo werkt Europa, zeker in dit troosteloze kantoor.

Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist bij het team Internationaal van LTO

Iedere ochtend staat mijn mailbox vol met technische nieuwsbrieven die buiten Brussel om ondertiteling vragen. Met de Amerikaanse president Donald Trump die Europa bedreigt in maffiastijl: 'Als we Groenland niet krijgen, dan zullen we dat onthouden.' Op het moment dat ik dit schrijf, ligt het handelsakkoord met de Verenigde Staten opnieuw in het vriesvak. Het Europees Parlement laat in ieder geval niet over zich heen lopen.

Het is nodig. Zeker in de aanloop naar de herdenking op zondag 22 maart, tien jaar na de aanslagen op metrostation Maalbeek – om de hoek van het LTO Nederland-kantoor – en op luchthaven Zaventem. Dat roept heftige herinneringen op aan de periode na de aanslagen: militairen op straat en de lockdown in Brussel.

Het extreme gedachtegoed waar het terrorisme uit voortkwam, is niet weg. In veel landen willen mensen vrij zijn, maar zonder hun dictators belanden ze in een machtsvacuüm waar extremisme groeit. We zien Trump die verdeeldheid aanwakkert. Europese samenwerking is dus een must, met nieuwe lidstaten als Oekraïne en de Balkanlanden.

Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist bij het team Internationaal van LTO Nederland

Onze nieuwe regering wil Nederland zelfs laten uitgroeien tot 'de sterkste economie van Europa, met het beste investeringsklimaat'. De Britse premier Keir Starmer wil de Europese landbouwregels weer volgen. Dat zou goed nieuws zijn voor onze export naar Groot-Brittannië, bijna 10 miljard euro per jaar.

Bij de nationalistische partijen zie je ook veranderingen. Bart De Wever zei ooit dat Europa de plek was waar je naartoe ging als je nergens anders meer nodig was. Nu ondersteunt hij een Europese industriepolitiek, want hoge energieprijzen zitten ons dwars. China haalt goedkoop olie uit Rusland en de Amerikanen worden rijk met wapenverkoop voor Oekraïne en vloeibaar gas.

Ondertussen zit Europa niet aan tafel bij de onderhandelingen met Rusland. Daarom hoor je nu pleidooien voor Europese leningen, een Europees leger en een Europese markt die werkelijk één is. Dat betekent wel dat je nationale belangen eerder los moet laten. Dat vergt moed en slagvaardigheid van de mensen die aan het stuur zitten, ook in Den Haag. En goede koffie, denk ik vanmorgen.