'Een verdeeld Europa is een zacht eitje voor Trump en China'

Column Politiek Klaas Johan Osinga 16 jan 2026 om 11:00uur

'Vergeleken met Franse boeren zijn Nederlanders maar zachte eitjes', hoorde ik iemand in Brussel laatst zeggen. Het is maar hoe je het bekijkt: duizend trekkers, dertien arrestaties, vier gewonde politieagenten en ruim 50 ton bieten en aardappelen op straat. Schade aan gebouwen, wegen en politiemateriaal. De politie bekogeld met aardappelen, straatstenen en vuurwerkbommetjes. Ordediensten kwamen met waterkanonnen en traangas.

Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist bij het team Internationaal van LTO

De kuisheidsdienst was op donderdag 18 december tot 23.00 uur bezig met opruimen. Restanten eierstruif hangen nog aan de gevel van het Europees Parlement.

LTO Nederland en Copa-Cogeca namen afstand van het geweld; zij maakten hun eisen kenbaar via een vreedzame mars met duizenden boeren. Wel kun je de Europese leiders naïviteit verwijten. Het draait bij de Amerikaanse president Donald Trump om olie en Silicon Valley. China heeft de markt voor grondstoffen en auto's. De Russische president Vladimir Poetin slaagt erin om de Europese Unie te isoleren van de Verenigde Staten en China. Daarom moet snel worden geïnvesteerd in de eigen veiligheid.

Tegelijkertijd moet de Europese Unie echter de uitgaven beperken, de klimaatdoelstellingen niet opgeven, de economie steunen en zich niet overgeven aan de utopieën van populisme. Dit is allemaal niet mogelijk zonder een stevige Europese begroting. Toch is onze minister Eelco Heinen van Financiën 'zeer kritisch' over voorgestelde Europese heffingen, waaronder die op tabak en die voor bedrijven met meer dan 100 miljoen euro omzet.

De brutale wereld van vandaag vraagt om een Europa dat boven zichzelf uitstijgt

Klaas Johan Osinga, beleidsspecialist bij het team Internationaal van LTO Nederland

Vlak voor Kerstmis kwam de Europese Commissie met een voorstel voor een belasting op ultrabewerkt voedsel en dranken met veel suiker, zout en vet. Ook dit voorstel werd met onwil begroet. Kortom: Brussel moet veel, maar zonder geld. Dat er nu via eurobonds 90 miljard euro 'geleend' gaat worden voor Oekraïne, mag om politiek-ideologische redenen zo niet genoemd worden.

Het klassieke beleid – de aantrekkingskracht van onze markt gebruiken om internationaal afspraken te maken – werkt niet meer. Zuid-Amerika gaat niet al onze standaarden overnemen en China stelt antidumpingheffingen in op ons varkensvlees en onze zuivel. Dus: weg met de internationale regels. Als wij net als Trump waren, gingen we 10 procent extra heffen op Chinese en Amerikaanse producten, en gaven we dat geld aan Oekraïne. Klaar.

Maar wij zijn 'zachte eitjes', verdeeld en zwak. De brutale wereld van vandaag vraagt om een Europa dat boven zichzelf uitstijgt. Duitsland en Frankrijk zouden die kar moeten trekken. Maar Marine Le Pen en het Alternative für Deutschland inspireren mij alvast niet.