Hightechtuinbouw ziet ASML als grote voorbeeld

De tuinbouw, en dan met name de glasgroenteteelt, neemt daarbij chipsfabrikant en hightechbedrijf ASML als voorbeeld. De titel van het symposium was dan ook 'ASML, let op! Het hightech tuinbouwcluster komt eraan'. FVO wordt gevormd door vijf grote producentenorganisaties die ruim driehonderd teeltbedrijven vertegenwoordigen en daarmee 85 procent van de totale glasgroenteproductie in Nederland.

Jelte van Kammen, CEO van producentenorganisatie Harvest House en bestuurder bij FVO, gaf een toelichting op de visie voor hightechtuinbouw. Vooraanstaand econoom Mathijs Bouman en voormalig PvdA-politicus en activist Diederik Samsom reageerden daarop in de vorm van een podcast die live werd opgenomen. Zij gingen in op de vergelijking met ASML en gaven de tuinbouwsector ook mee waar kansen liggen en waar nog stappen moeten worden gezet.

Van Kammen stelt in zijn bijdrage dat het grote publiek ASML en de hightechtuinbouwsector verschillend beoordeelt. 'De maatschappij ziet de vergelijking niet zo. Iedereen is trots op ASML, terwijl wij veel kritiek krijgen vanwege ons middelengebruik en de energie die nodig is voor de teelt.'

Het is volgens de FVO-bestuurder belangrijk dat de tuinbouw het eigen verhaal goed vertelt. 'En dat wordt verteld wat er gebeurt om de milieukosten te verlagen, wat de maatschappelijke meerwaarde is en hoe de sector erin slaagt om veel voedsel te produceren op een relatief kleine oppervlakte.'

Van Kammen verwijst naar twee projecten waar FVO bij betrokken is en die de visie onderbouwen. Het project True Value berekent de maatschappelijke kosten van de tuinbouwsector en zet daar de maatschappelijke baten tegenover. In het project 100% Groen Geteeld slagen zeven producenten van vruchtgroenten er inmiddels in om het gebruik van chemische werkzame stoffen met 64 procent terug te dringen.

In zijn reflectie samen met Samsom op de visie van FVO stelt Bouman dat de vergelijking met ASML weliswaar hoog gegrepen is, maar dat hij wel raakvlakken ziet. Hij doelt met name op de netwerkfunctie van de tuinbouwsector en de innovatiekracht. Maar Bouman merkt ook dat ASML veel knuffeliger is, dit ondanks het ook hoge energiegebruik en de vele arbeidsmigranten die bij het bedrijf werken.

Meerwaarde van intensieve teelt

Voor een zaal met veel tuinders en veel mensen die werkzaam zijn in de sector erkent Samsom dat hij nu meer waarde hecht aan de milieubelasting per kilogram product dan aan de milieubelasting per hectare. 'In de EU is dat overigens nog steeds een gevoelige discussie. Ik zie wel de meerwaarde van intensieve teelt, maar dan wel met betrekking tot de productie van plantaardig voedsel. Intensivering in dierlijke sectoren blijft voor mij een compleet ander verhaal.'

Zowel Bouman als Samsom concluderen in hun podcast dat de visie en ambitie van de tuinbouwsector op orde is, maar ook dat er nog veel moet gebeuren. Samsom benoemt de uitdagingen van de energietransitie en het brengen van balans in de energievraag. Bouman is nog niet onder de indruk van de voortgang van de robotisering en vindt dat de tuinbouwsector nog steeds te veel afhankelijk is van arbeidsmigranten.