Mechanisatie Tentoonstelling Bollenstreek toont innovatiekracht van bollenteelt

Leliebollen uitlezen op kwaliteit is een bewerkelijke klus en het is steeds moeilijker om hiervoor geschikte mensen te vinden. Al jaren zoeken telers naar een oplossing voor dit deel van het sorteerproces. Het antwoord: een prototype sorteerlijn die 10.000 bollen per uur kan verwerken.

Bollentelers dromden samen rond de stand van Brom Mechatronica, waar een demo-opstelling was te zien van de nieuwe leliesorteerlijn die het techniekbedrijf samen met een consortium ontwikkelt. De lijn bestaat uit drie onderdelen.

Eerst worden de bollen met trilgoten achter elkaar gelegd en in de verenkelaar van elkaar losgetrokken. Dan worden ze individueel gefotografeerd door een onderdeel met vision-technologie en deeplearning. Zo kan het camerasysteem ze beoordelen op dubbelneuzen, beschadigingen, kwaliteit, ziektes, aantal wortels en grootte.

Daarna gaan de bollen naar de sorteerlijn, die ze een voor een grijpt en in de juiste sortering onderbrengt. Dit gebeurt met grippers die kunnen versnellen en vertragen, afhankelijk van de positie van de bol.

Kwaliteit kan omhoog

De kwaliteitscontrole is nog handwerk, wat om vakkundige mensen vraagt. Om te besparen op deze steeds schaarsere arbeid, willen leliebollentelers dit proces automatiseren. De kwaliteit van de sortering kan dan ook omhoog. 'Eerst worden de bollen met de verenkelaar op 30 centimeter afstand achter elkaar gelegd, zodat de machine ze kan beoordelen en verwerken. Hij kan de bollen in negen tot twaalf maten uitsorteren', stelt eigenaar Michiel Brom van Brom Mechatronica.

De sorteerlijn wordt dit jaar verder getest en verbeterd op het bedrijf van een teler. 'Komend seizoen kan de lijn daar 50 procent van het sorteerwerk uitvoeren. Binnen enkele jaren verwachten we de marktintroductie', laat Brom weten.

'Eerst data verzamelen voor de tulpenteelt'

'Deze machine uit Noorwegen heeft nu de primeur in Nederland. We leveren binnenkort de eerste af aan een bloembollenteler in de Duin- en Bollenstreek', vertelt onderdelenmanager Brian Hogervorst van Mechanisatiebedrijf Hogervorst in het Zuid-Hollandse Noordwijkerhout.

De robot wordt al gebruikt in de akkerbouw en groenteteelt, maar is ook geschikt voor onkruidbestrijding in bolgewassen. Hogervorst: 'Telers zoeken alternatieven voor de middelen die wegvallen. We verwachten met de Kilter een emissiereductie van zo'n 90 procent ten opzichte van volvelds bespuiten.'

Beeldherkenning

Omdat de software nog niet specifiek voor de tulpenteelt beschikbaar is, gaat de Kilter komend seizoen eerst alleen beeldmateriaal verzamelen met de zes camera's die de robot heeft. 'Hij maakt foto's van het gewas en opkomend onkruid. De computer op de machine labelt deze vervolgens via beeldherkenning', legt Hogervorst uit.

Op basis van met kunstmatige intelligentie getrainde software weet de robot waar het onkruid staat en hoe de spotsprayer moet rijden tijdens de onkruidbestrijding. 'Achterop de machine zitten vijf of zes cartridges, voorzien van nozzles die op 6 millimeter nauwkeurig een druppel herbicide kunnen laten vallen bij elk stuk onkruid', stelt de onderdelenmanager.

Het bedrijf van Hogervorst staat voor de taak de informatie die in de praktijk wordt verzameld te delen met de fabrikant, zodat de Kilter wordt ingeregeld voor de tulpenteelt. 'Daarna voorzie ik ook mogelijkheden voor andere sierteelten.'

Naar hoger plan met vertical farming-systeem

Green Simplicity in het Noord-Hollandse Andijk is gespecialiseerd in geautomatiseerde opkweek- en teeltoplossingen. De toeleverancier wil met het schaalbare en modulaire teeltsysteem ook de broeierij naar een hoger plan tillen. Letterlijk, want het systeem maakt het mogelijk om tot wel zes lagen boven elkaar tulpen, narcissen, hyacinten en andere bolgewassen te broeien. Slagter: 'In bestaande kassen is het gangbaar om tot drie lagen hoog te broeien.'

Het systeem heeft volgens Slagter diverse voordelen, zoals een optimale belichting, variatie in hoogtes en een volledig gecontroleerd klimaat. Per teeltlaag is het voorzien van ledverlichting, een spuitboom en luchtverdeelslangen voor ontvochtiging, koeling en verwarming.

Uniform lichtbeeld

Voor broeierijen is het belangrijk dat het licht uniform over het gewas wordt verdeeld. 'In ons systeem kunnen we een uniform lichtbeeld realiseren met armaturen die slechts 50 centimeter boven de planten hangen', geeft de salesmanager van Green Simplicity aan. 'Hoeveel armaturen je nodig hebt, hangt af van het gewas. Hoe lager de teeltlaag, hoe meer lampen nodig zijn voor een uniforme lichtverdeling.'

In de broeierij wordt veel gespeeld met temperatuur. 'Je kunt met ons systeem een baan rijpe tulpen makkelijk even in de wacht zetten. Dan schakel je de temperatuur in die baan tijdelijk lager, zodat je het oogstmoment kunt uitstellen', licht Slagter toe.