Utrechts stikstofprogramma 'onuitvoerbaar, voelt als geplande uitfasering'

'Het UPLG combineert zware reductiedoelen met gebiedsbeperkingen, zonder juridische borging, zonder harde compensatie en zonder vergunningzekerheid. Voor de achterban voelt dit niet als perspectief, maar als een geplande uitfasering', staat in een stuk dat LTO in aanloop naar het overleg opstelde. De organisatie overweegt het UPLG in te dienen bij de Ombudsman, als voorbeeld van hoe onzekerheid ontstaat door overheidsbeleid.

LTO benoemt zeven punten die het UPLG onwerkbaar zou maken voor agrariërs in Utrecht. Zo worden natuurdoelanalyses (NDA's) zwaarwegend en kaderstellend, wat betekent dat ecologische aannames bepalend worden voor bedrijfsruimte. 'Boeren kunnen niet sturen op een NDA. De uitkomsten wijzigen, zijn niet juridisch geborgd en verschillen per actualisatie. De achterban ziet dit als een nieuw Programma Aanpak Stikstof. Er is geen harde norm waar je op kunt investeren, maar een bewegend doel.'

Gebiedsgerichte inperking

Daarnaast is LTO niet te spreken over de bemestingsverboden die in Utrecht moeten gaan gelden binnen Natura 2000-gebieden en in zones van 250 meter daaromheen. Dit komt bovenop de landelijke 46 procent emissiereductie in 2035. 'Dit stapelt zich op tot meer dan emissiesturing: het is gebiedsgerichte inperking van landbouw, ongeacht individuele prestaties.'

De belangenbehartiger noemt de 250 meterzones sowieso 'disproportioneel en economisch vernietigend', ook omdat compensatie voor getroffen agrariërs niet vooraf is geregeld. 'Compensatie wordt genoemd, maar nergens concreet gemaakt in bedragen, termijnen of rechtszekerheid. Waarom wordt eerst beperkt en pas later nagedacht over compensatie, in plaats van andersom?'

In het UPLG staat expliciet dat in bepaalde overgangsgebieden soms geen landbouw meer mogelijk is. Maar welke gebieden dit exact zijn en welke juridische definitie van overgangsgebied geldt, blijft onzeker. 'Voor boeren betekent dit structurele onzekerheid over bedrijfscontinuïteit', stelt LTO.

Daarnaast concludeert de organisatie dat er nog geen doelvergunningen bestaan, intern salderen vergunningplichtig blijft en PAS-melders nog steeds zonder oplossing zitten. Onder de achterban van LTO is daardoor het beeld ontstaan dat ondernemers wel moeten reduceren, maar geen enkele zekerheid terugkrijgen.

Bovendien ontbreekt financiering, aangezien de provincie hier voor een groot deel van het Rijk afhankelijk is. 'Zonder geld resten alleen regulering, zonering en verboden. Dat voedt het gevoel dat dit geen vrijwillige transitie is, maar een gedwongen afbouw van landbouw', aldus de belangenbehartiger.