'Geen duidelijk verband gevonden tussen parkinson en gewasbescherming'

Het wil niet zeggen dat omgeving geen rol speelt, benadrukken de onderzoekers. Parkinson ontstaat immers door een samenspel van meerdere factoren, waarbij elke afzonderlijke factor een deel van het risico verklaart. Het risico wordt over tientallen jaren opgebouwd. Bovendien is uit eerdere onderzoeken gebleken dat luchtvervuiling en gewasbeschermingsmiddelen het risico verhogen. 'Deze effecten zie je niet altijd terug op een kaart, omdat binnen één regio de blootstelling sterk kan verschillen.'

Eerder internationaal onderzoek toont wel een verband aan tussen beroepsmatige blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en parkinson. Onderzoekers van de universiteit en het ziekenhuis keken voor het huidige onderzoek naar data tussen 2017 en 2022. Op basis daarvan maakten ze een kaart waarop inzichtelijk is waar parkinson het vaakst voorkomt. De ziekte komt vaker voor in Friesland en Groningen dan in het zuiden van het land. Waardoor dit komt, is niet helder.

Meer mannen

Ook hebben mannen meer kans om parkinson te krijgen. Volgens de wetenschappers is dit mogelijk te verklaren doordat mannen via hun werk vaker worden blootgesteld aan schadelijke stoffen of dat vrouwelijke hormonen de hersenen beter beschermen tegen de ziekte. Hoogopgeleide mensen hebben ook meer kans op parkinson. Dat kan te maken hebben met leefstijl zoals rookgedrag. Rokers hebben een lager risico op parkinson dan niet-rokers.

Voor het vervolg bepleiten de onderzoekers om op individueel niveau te onderzoeken wat de oorzaken van parkinson zijn. 'Verbanden met specifieke omgevingsfactoren worden vaak pas goed zichtbaar wanneer niet naar een heel gebied wordt gekeken, maar naar afzonderlijke personen, inclusief hun woongeschiedenis', stellen zij.