Hans Piena: 'De directe omgeving vormde een hechte gemeenschap'

Een publicatie over het dagboek van de negentiende-eeuwse boer Eimert Papenborg uit het Achterhoekse Zieuwent verscheen in oktober 2021. Hans Piena, conservator bij het Nederlands Openluchtmuseum Arnhem, heeft het boek samengesteld.

Hans+Piena%3A+%27De+directe+omgeving+vormde+een+hechte+gemeenschap%27
© Vidiphoto

Hoe heeft u het dagboek van Eimert Papenborg ontdekt?

'Ik kwam in contact met zijn nazaten tijdens een onderzoek naar plattelandsmeubels. Zij drukten mij een beduimeld, handgeschreven boekje in handen. Dat was het dagboek dat Eimert van 1842 tot zijn dood in 1888 bijhield. Voor een deel was het 213 pagina's lange dagboek in geheimschrift geschreven. Samen met deskundigen ben ik acht jaar bezig geweest om het te ontcijferen.'

Eimert hield bij hoeveel geld er in huis was, zowel in Duitse talers als Nederlandse guldens

Hans Piena, conservator Nederlands Openluchtmuseum Arnhem

Wat is er te lezen in het dagboek?

'Het gaat over de gang van zaken op de boerderij, bijvoorbeeld over het aantal varkens, de aankoop van een koe, de roggeoogst en alles wat de oogst bedreigde, zoals muizen en slakken. En Eimert hield bij hoeveel geld er in huis was, zowel in Duitse talers als in Nederlandse guldens. Maar hij schrijft ook over zijn liefde voor de dochter van de rijkste boer in de omgeving, waar hij uiteindelijk mee is getrouwd, hoewel hij eigenlijk geen goede partij was.

'Zijn ouders hadden in 1821 woeste grond in Zieuwent van de overheid aangekocht om te ontginnen. Op den duur konden zij zich enigszins opwerken door bomen uit de bosrijke omgeving om te hakken en daar houtskool van te maken voor ijzergieterijen.'


Wat viel u verder op?

'De verkoop van woeste gronden betekende de nekslag voor landarbeiders die daar met het hoeden van enkele dieren, sprokkelen van hout en stropen van konijnen in hun onderhoud voorzagen. Tegelijk schafte de overheid de accijns op eerste levensbehoeften als rogge en varkensvlees af, die het armste deel van de bevolking daardoor beter kon betalen. Daar hadden de boeren dan weer baat bij.'


Wat kunnen we van het dagboek leren?

'De sociale cohesie was toen veel groter. De directe omgeving vormde een hechte gemeenschap waarin iedereen met elkaar samenwerkte. En ze gebruikten duurzame, biologisch afbreekbare materialen uit de omgeving. Voor huizen bijvoorbeeld leem, eikenhout en roggestro en voor kleding linnen en wol.'

Bekijk meer over:

Lees ook

Marktprijzen

Meer marktprijzen

Laatste nieuws

Nieuwste video's

Kennispartners

Meest gelezen

Nieuw op MechanisatieMarkt.nl

Meer advertenties

Vacatures

Weer

  • Dinsdag
    12° / 10°
    80 %
  • Woensdag
    14° / 7°
    70 %
  • Donderdag
    14° / 6°
    70 %
Meer weer