Wilko+Hendriks%3A+%27Aan+kont+van+zeug+herken+ik+de+familielijn%27
Reportage
© Tweeluik Fotografie

Wilko Hendriks: 'Aan kont van zeug herken ik de familielijn'

De familie Hendriks uit het Overijsselse Witharen zit ruim vijftig jaar in de fokkerij. Het bedrijf is doorgegeven van vader op zoon. De bouw van een stal voor 2.500 opfokzeugen noemt Wilko Hendriks een stap om verder te professionaliseren.

Hendriks is varkensfokker in hart en nieren. Hij is ermee opgegroeid en heeft er oog voor. Net als een van zijn twee zonen, die in de toekomst het bedrijf wil overnemen. 'Wij kennen onze zeugen en familielijnen. In de dekafdeling kan ik aan de kont zien uit welke lijn een zeug komt.' De fokkerij en selectie van de opfokzeugen doet Hendriks zelf.

Bij het kiezen van de beer zijn de vererving voor spenen en beenwerk belangrijke parameters. 'Dat past bij mijn fokdoel: zeugen die oud kunnen worden.' Ook de selectie van de opfokzeugen is voor Hendriks' rekening. 'Je kent je klanten en weet wat de klantspecifieke eisen zijn.' Ongeveer een kwart van de zeugjes wordt geen opfokzeug.


Veel inhoud

Wanneer de open dag op zaterdag 16 oktober is geweest, komen de week erna de eerste opfokzeugen in de nieuwe stal. Die stal kenmerkt zich door eenvoud, veel inhoud en een aantal technische noviteiten. 'Ik hou van ruimte en licht. Van licht wordt een zeug rustiger, het heeft invloed op de ontwikkeling van de cyclus en het werkt prettiger', merkt de varkensfokker op.

Voor de opfokzeugen is er veel ruimte om te bewegen, zodat het beenwerk zich kan ontwikkelen

Wilko Hendriks, varkensfokker in Witharen

De centrale gang, waarin zich een weegbrug bevindt, is met zijn 2 meter inderdaad breed en over de volle lengte van de gang springt alleen een handenwasbakje dat met de knie kan worden bediend eruit. Voor de rest is de gang leeg. Zelfs bijna kaal, met al het leidingwerk dat hoog in een goot vlak onder het plafond hangt. De bouw van de stal voor 2.500 opfokzeugen is het vijfde bouwproject in het leven van de Hendriks. 'Dan weet je zo langzamerhand wel wat je wilt en waarop je moet letten', zegt hij.


Tien afdelingen

De stal telt tien afdelingen met elk twaalf hokken. Voor elke opfokzeug is er 1 vierkante meter. 'Er is veel ruimte om te bewegen, zodat het beenwerk zich kan ontwikkelen.' In een afdeling kunnen zowel aan de linker- als rechterkant alle hokken worden geschakeld. 60 centimeter uit de achterwand zit in de hokafscheiding namelijk een deurtje dat kan worden opengeklapt. 'Je weet tenslotte niet wat de toekomst brengt', zegt de ondernemer.

Met het schot in de achterwand creëert Hendriks een varkenstoilet. Hij oriënteerde zich bij collega's en verwacht met de hokindeling zoals die nu is, het mestgedrag in de gewenste richting te sturen en te zorgen voor rust in het hok. De controlewerkzaamheden zorgen ervoor dat de varkensfokker veel tussen de zeugen is. 'Onze varkens zijn mensen gewend.'

Uit praktisch oogpunt, maar ook met het oog op de sociale ontwikkeling van de zeugen worden minimaal twee hokken gekoppeld. In principe blijven de opfokzeugen tot een leeftijd van zeven maanden op het bedrijf. Maar er zijn ook klanten die de dieren willen wanneer ze vijfenhalve à zes maand oud zijn. Hendriks: 'Het is altijd puzzelen om de onderbezetting beperkt te houden.'


Infrarood in bolle vloer

In de bolle vloer zit infraroodverwarming. Dit wordt in stallen wel vaker toegepast, maar dan in de vorm van panelen. De stal van de familie Hendriks is de eerste waar de warmtebron op deze manier wordt toegepast. De bolle vloer is binnen tien minuten op de gewenste temperatuur. Een aangename warme plek zonder dat de omgevingstemperatuur hoger oploopt, terwijl het energieverbruik lager ligt dan van conventionele verwarming.

Alle vloeren zijn geïmpregneerd, grijs in de afdelingen en blauw in de centrale gang. Volgens de ondernemer gaat het om een nieuwe techniek. Impregneren heeft hetzelfde effect als coaten, met dit verschil dat het vloeroppervlak ruw blijft. In de hokken is verder een dubbele Groba-voerbak aanwezig. Hendriks noemt voldoende vreetplekken belangrijk voor een uniforme ontwikkeling van de opfokzeugen. 'Die moeten rustig de tijd krijgen om te eten.'


Elk hok heeft een dubbele Groba-voerbak. Wilko Hendriks vindt het belangrijk dat de zeugjes rustig kunnen eten.
Elk hok heeft een dubbele Groba-voerbak. Wilko Hendriks vindt het belangrijk dat de zeugjes rustig kunnen eten. © Tweeluik Fotografie

Naast de Groba-bak is er nog een bak voor structuurvoer van AgruniekRijnvallei. Die bak bedienen de opfokzeugen zelf, wanneer ze wroeten en spelen met de ketting die door de tussenwand loopt en dienstdoet in twee hokken. Het is een idee van Hendriks zelf dat hij samen met Smits Agro vormgaf. 'Een handje luzerne is even leuk. Dit zorgt elk moment van de dag voor afleiding en is goed voor de ontwikkeling van het darmpakket.'

Door de hele stal loopt een dubbele waterleiding. Eén met bronwater voor schoonmaakwerkzaamheden en de luchtwasser en één met drinkwater voor de zeugen. 'Ik wil niet het risico lopen dat ik via het bronwater een verontreiniging binnenhaal', legt de ondernemer uit. 'We zijn geen SPF-bedrijf, maar hebben wel een hoge gezondheidsstatus.'


Boeren op twee locaties

Wilko en Francis Hendriks houden in Witharen en Epe zevenhonderd zuivere Z-lijnzeugen en driehonderd TN70-zeugen. Met die laatste wordt onderzoek gedaan voor Topigs Norsvin. Wilko Hendriks spreekt van een familiebedrijf dat met hulp van een bedrijfsleider en twee medewerkers wordt gerund. Alle T20- en TN70-zeugjes worden in Witharen opgefokt. Daarnaast fokt de familie de eigen kernzeugen.

Live debat: Toekomst van de varkenshouderij in Nederland

Waar staat de Nederlandse varkenshouderij in 2030? Waaraan moeten varkenshouders voldoen op korte en middellange termijn? Tijdens de aftrap van de Dutch Pork Expo bespreekt Esther de Snoo, hoofdredacteur van Nieuwe Oogst, deze ontwikkelingen met prominente en inspirerende beleidmakers, varkenshouders en kenners van de varkenssector, onder wie Linda Janssen (voorzitter POV), René Veldman (sectormanager Rabobank), Theo Vernooij (varkenshouder), Koen van Bergen (directeur livestock en supply chains bij Vion), Angela van der Sanden (Connecting Agri & Food), Sener Celik (JoinData) en William Meulendijks (varkenshouder). De Dutch Pork Expo is op 12 en 13 oktober in de Brabanthallen in Den Bosch. Het debat is bij de start, op dinsdag 12 oktober om 14.00 uur op de beurs en is ook online te volgen.

Bekijk meer over: