Lichtgewicht+werktuigdrager+staat+centraal+in+uien+en+witlof
Achtergrond
© Niels van der Boom

Lichtgewicht werktuigdrager staat centraal in uien en witlof

Op zijn akkerbouwbedrijf van 40 hectare in Rutten, met louter uien en witlof, kan Johan Heijboer alle zaai- en schoffelwerkzaamheden uitvoeren met een lichtgewicht werktuigdrager. Omdat een kant-en-klare machine niet te vinden was, liet hij door Macon een unieke machine bouwen. Die kan zaaien, schoffelen en aardappelopslag bestrijden.

Net geen 2.000 kilo weegt de Macon MWD 225-werktuigdrager die bij Heijboer in de schuur staat te glimmen. Ernaast staat zijn 'oude' schoffeltrekker. Een Claas-viercilinder die 5.500 kilo weegt. Echt zwaar is die niet, maar Heijboer zag het graag anders. Ervaring met schoffelmachines voor- en achterop de trekker deden hem besluiten dat het beste resultaat door een middengemonteerde machine wordt geleverd.

'Je hebt maximaal zicht, kunt nauwkeurig sturen en een goede gewichtsverdeling', vat de Flevolandse teler samen. Omdat het middelenpakket in witlof steeds beperkter wordt, heeft hij de laatste jaren al veel geschoffeld en aangeaard. Ook in uien is dat aan de orde. 'Witlof ontwikkelt zich erg traag in de beginfase. Spuit je te veel, dan staat de groei stil. Groeidagen wil je niet missen omdat het gewas toch al laat wordt gezaaid, het liefst na 20 mei.'


Deze hoekschoffel werd zelf ontwikkeld voor de witlofteelt.
Deze hoekschoffel werd zelf ontwikkeld voor de witlofteelt. © Niels van der Boom

Voor de onkruidbestrijding modificeerde Heijboer zelf een schoffelmachine, hoekschoffel en aanaarder. Allemaal op 225 centimeter. 'De uienbedden hebben deze breedte. Voor de witlof maak ik drie ruggen van 72,5 centimeter. De witlofpennen rooi ik met een aangepaste aardappelrooier.'

Hoge opbrengsten behalen geeft veel voldoening

Johan Heijboer, akkerbouwer in Rutten

'Witlofhotspot'

Heijboer bevindt zich in de 'witlofhotspot' van Nederland. De lichte zavelgrond van nog geen 10 procent afslibbare delen kent een goede capillaire opstijging en heeft een hoog opbrengend vermogen. 'Het grootste nadeel is dat verdichting in de ondergrond snel optreedt, door een fijne zandlaag op zo'n 45 centimeter. Toen ik enkele jaren terug last kreeg van wateroverlast, bleek dit de boosdoener. Die harde laag heb ik gewoeld. Dat loste het probleem op.'

Plantwortels, zoals de lange witlofpennen, groeien nu ongestoord naar beneden. Heijboer: 'Het is zaak om niet opnieuw verdichting te krijgen. Daarom ben ik kritisch op het gewicht van machines. De werktuigdrager past in die filosofie. Daarnaast is het bouwplan verruimd. Bieten verdwenen uit het bouwplan.'

De akkerbouwer verhuurt land voor gras, wat graan in het bouwplan vervangt. 'Ik verhuur land voor tulpen en ruil aardappelland voor witlofland. Na een deel van het gras zaai ik bladrammenas om de grond een jaar rust te geven. Op deze extensieve wijze hoge opbrengsten halen, geeft me voldoening.'


Fikse kostenpost

Tijdens een rondje Googelen stuitte Heijboer op constructeur Macon, die in Kraggenburg blijkt te zitten. Het bedrijf had al eerder een werktuigdrager op 1,5 meter spoorbreedte gebouwd met een standaardframe. 'Vanwege mijn bestaande machines wilde ik per se een portaalframe om voldoende ruimte te hebben', legt de teler uit. 'Een bestaande trekker had flink moeten worden verbouwd, wat een fikse kostenpost oplevert. Omdat hij is uitgerust met RTK-gps kwam hij in aanmerking voor de Vamil- en MIA-regeling, dat is een meevaller.'


Heijboer monteerde een bestaand gps-systeem. De bediening zit rechts gegroepeerd.
Heijboer monteerde een bestaand gps-systeem. De bediening zit rechts gegroepeerd. © Niels van der Boom

Naast de bestuurderszit is een 43 pk Kubota-viercilinderdiesel gemonteerd in een geluidsarme behuizing. Deze drijft drie hydropompen aan: een voor de wielaandrijving, een voor het sturen en een voor de aftakas. Die levert ruim 10 kilowatt. Alle bedieningshendels zitten in een console rechts binnen handbereik. Links zit een klein stuurtje. 'In de praktijk wen je daar snel aan', is Heijboers ervaring.

De aftakastoeren regel je elektrisch met een draaiknopje. Heijboer verwisselde de poelie van zijn zaaimachines, zodat minder toeren zijn vereist. Het gebrom is volgens hem ook zonder gehoorbescherming niet storend. Het uien zaaien verliep probleemloos. De teler roemt het zicht op de elementen. De zaaischijven en voorraadbakjes zijn perfect zichtbaar.


Hydraulische hefinrichtingen

Voor, achter en in het midden zijn hydraulische hefinrichtingen gemonteerd. Dat kwam tijdens het ontwerpproces naar voren. 'Het begon met schoffelen, maar je verzint er van alles omheen. Je wil de machine breed inzetten en de kosten uitsmeren', legt de teler uit.


Dat Johan Heijboer buiten zit, is geen probleem. Het goede zicht is volgens hem het belangrijkst.
Dat Johan Heijboer buiten zit, is geen probleem. Het goede zicht is volgens hem het belangrijkst. © Niels van der Boom

Daarom wordt er een machine gebouwd om aardappelopslag te bestrijden in uien, vervolgt Heijboer. 'In de bieten gaat dat niet, omdat de spoorbreedte niet past. Ik werk samen met een collega en de machine verzorgt daar ook het zaaien, de onkruidbestrijding en de bestrijding van aardappelopslag.'


Platform voor heftruck

Om snel machines te wisselen, bouwde Heijboer een platform voor de heftruck. Daar laat hij de machine op zakken, zodat deze snel is weg te nemen. Voor het witlof zaaien hangt in de fronthef een tank. Dan kunnen borium en Kerb worden toegevoegd tijdens het zaaien via een schijfvernevelaar achterop.

Dat Heijboer buiten zit, deert hem niet. 'Op kou kun je je kleden', lacht hij. 'Toen ik met een trekker zaaide, was ik ook meer buiten dan binnen.' De machine rijdt traploos tot 15 kilometer per uur met zijn hydrostaat. Daarom werd in de werkplaats een transportwagen geconstrueerd. Daar gaat hij eigenlijk altijd op.

Voor de wielen kunnen bladbeschermers worden gemonteerd. De machine staat op 7.50 R20-banden met een druk van 1 bar. Geen grote wielen, maar door het beperkte gewicht en de goede verdeling ziet Heijboer dat niet als probleem. De multifunctionele lichtgewicht past naadloos in zijn bedrijfsvoering.


Arno Matthijssen: 'Duidelijk interesse in het concept'

Macon Constructies bouwde al meer werktuigdragers, maar niet eerder zo uitgebreid als de MWD 225. 'Er is duidelijk interesse voor en hopelijk kunnen we er meer produceren', zegt ontwikkelaar Arno Matthijssen. 'Er loopt inmiddels een exemplaar op 3 meter spoorbreedte. Ook hebben we een machine met een variabele spoorbreedte van 1,50 tot 2,25 meter gebouwd.' Macon Constructies focust zich op speciaalbouw. 'Zo bouwen we veel proefveldmachines. Geen grote series, maar klantspecifiek. Allerlei vragen worden al gesteld door geïnteresseerden. Wel speelt het gewicht een belangrijke rol. Dat is een uitdaging, want de machine moet het liefst zo licht mogelijk zijn', legt Matthijsen uit. En dan zijn er de kosten. 'De MWD 225 kost ongeveer 55.000 euro, afhankelijk van de uitvoering. Een exacte prijs noemen is lastig, omdat alle materialen momenteel sterk in prijs stijgen.'

Bekijk meer over:

Weer

  • Vrijdag
    11° / 7°
    70 %
  • Zaterdag
    12° / 7°
    10 %
  • Zondag
    12° / 6°
    10 %
Meer weer