Achtbaan+in+polders+leidt+naar+goede+toekomst
Achtergrond
© Peter van Houweling

Achtbaan in polders leidt naar goede toekomst

De familie Van Adrichem zat jarenlang in een achtbaan vanwege alle overheidsplannen voor de polders langs het Haringvliet. Daar hebben ze hun melkveebedrijf en land. Een aantal bedrijven is vertrokken uit de polders. Na een jarenlang intensief traject lijkt er voor de resterende bedrijven nu een goede toekomst te gloren.

De familie Van Adrichem woont sinds 2001 in de Halspolder, een van de polders langs het Haringvliet. Ze kwamen uit Delfgauw. Daar hadden ze een jarenlang proces achter de rug, omdat de overheid hun land nodig had voor woningbouw en natuur.

Enkele jaren na hun verhuizing kregen ze ook op de nieuwe plek te maken met overheidsplannen. Die kwamen in 2016 in een stroomversnelling. In het gebied, waar tien boeren zaten, moest onder andere 70 hectare natuur komen en 78 megawatt windenergie. Een andere doelstelling was versterking van de agrarische structuur. Voor andere delen van de rand langs het Haringvliet had de gemeente ook andere doelen.

Windmolens

De gemeente Goeree-Overflakkee trok het proces en kreeg daarvoor het land van de provincie dat het Bureau Beheer Landbouwgronden destijds had gekocht. Natuurorganisaties konden daarvan 70 hectare overnemen voor natuurontwikkeling, onder voorwaarde dat ze geen bezwaar zouden maken tegen de komst van eventuele windmolens. Ook niet als die in het natuurgebied zouden komen. De tien boeren konden de resterende grond kopen onder dezelfde voorwaarde. Daarna namen zij het initiatief om de 78 megawatt windenergie te ontwikkelen.

Het scheelt veel tijd. Wij zijn boeren, geen windenergiebedrijven

Simone van Adrichem, melkveehouder in de Halspolder

De wethouder bedacht een plan om met een vorm van kavelruil de boeren de kans te bieden de beschikbare grond te kopen. Hij liet het kadaster een opzet maken waarin alle overheidsdoelen waren verenigd. De tien boeren werden door de wethouder uitgenodigd met de mededeling dat ze grond konden kopen voor de getaxeerde waarde. Diezelfde dag zouden ze het eens moeten worden over welk perceel naar wie zou gaan. Anders zou de grond in de openbare verkoop gaan. 'Dat was een spannende sessie', weet Koos van Adrichem nog.

Twee bedrijfsopvolgers

De familie Van Adrichem wilde graag groeien, omdat er zich twee bedrijfsopvolgers aandienden: hun zoons Maarten en Peter. Maarten woonde antikraak op een van de boerderijen die in het bezit waren van de gemeente. De boerderij waar hij woonde was al sinds 2011 niet meer in gebruik. Tot die dag was er al zo'n vijftien jaar geen grond meer te koop in de polders langs het Haringvliet, legt Maarten van Adrichem uit. 'Als er wat beschikbaar was, kwam dat gelijk in handen van de overheid. Daardoor hebben wij vijftien jaar niet kunnen uitbreiden.'

De familie had van tevoren met de bank goed gekeken hoe ver ze financieel konden gaan. 'We boeren hier heel efficiënt en gelukkig was het geld ook toen niet zo duur', geeft Koos van Adrichem aan. Daarom konden ze een goede stap zetten.

Links van de weg is al natuur, rechts blijft landbouw.
Links van de weg is al natuur, rechts blijft landbouw. © Peter van Houweling

Het eind van de dag lag er een deal. Van Adrichem kocht 40 hectare grond, plus het leegstaande bedrijf waar Maarten al woonde. Direct na de koop ging het jongvee naar die locatie. De vergunningen waren nog gewoon beschikbaar. De familie besloot om die te benutten. Ze melken sinds vorig jaar op die locatie. Ze schaften daarvoor een melkrobot aan. Sinds enkele weken draaien er op de hoofdlocatie ook vier melkrobots.

78 megawatt windenergie

Ondertussen was de groep boeren al jaren bezig met de opgave om 78 megawatt windenergie te realiseren. Dat vergde veel tijd en geld. Ze maakten met hun adviseurs een plan waar de windmolens qua windrendement het beste konden komen, los van de vraag op wiens land dat zou zijn. Dat resulteerde in een opzet met negentien windmolens. Deze komen ook in het natuurgebied.

De betrokkenen hebben nu de vergunningen voor de windturbines binnen. Het project is overgedragen aan een partij die het verder gaat ontwikkelen. 'Er zat lange tijd al aardig veel geld in het windproject voordat het rendement zou opleveren', zegt Koos van Adrichem. 'Het scheelt ons enorm veel tijd', vult zijn echtgenote Simone aan. 'Wij zijn boeren, geen windenergiebedrijven.'

De bouw van de negentien windmolens heeft veel impact op het gebied. 'Zoveel windmolens, dat wordt best wel een ding', aldus Simone van Adrichem. 'Het wordt een heel ander gebied.' Komend najaar start het graafwerk.

Verbreding watergangen

Ondertussen kregen de boeren in het gebied ook nog te maken met de verbreding van watergangen, in verband met het Kierbesluit. Daardoor kan er meer zoetwater worden geborgen in de polders. Ze raakten daardoor grond kwijt, maar konden soms andere watergangen dichten.

Langzamerhand lopen alle projecten op hun eind. 'Het waren intensieve jaren', blikt Simone van Adrichem terug. 'Heel intensief', zegt haar man. 'Er speelden zoveel ontwikkelingen naast elkaar. Je moet alles wel goed op de rails houden.'
Tegelijkertijd beseft de familie dat het een kans was. Simone van Adrichem: 'Het bedrijf kan nu vooruit met twee opvolgers. Dat had anders niet gekund.'

Noordrand Goeree-Overflakkee opnieuw ingericht
Al zo'n vijftien jaar zijn er plannen voor en veel discussie over de noordelijke rand van Goeree-Overflakkee langs het Haringvliet. Eerst kwam de landelijke overheid met het plan Deltanatuur. Dat ging onder andere over het op een kier zetten van de Haringvlietsluizen, het 'Kierbesluit', waardoor er een zouttong zou ontstaan in het Haringvliet. Tegelijkertijd moest er op Goeree-Overflakkee in een strook langs het Haringvliet natuur komen. Het toenmalige Bureau Beheer Landbouwgronden (BBL) kocht een aantal bedrijven en losse percelen. Maar andere boeren waren fel tegen het zouter worden van het Haringvliet en de komst van zoveel natuur. Ze verenigden zich in de werkgroep Zoet Flakkee. De toenmalige staatssecretaris Henk Bleker zette in 2011 een streep door het plan voor de noordrand van het eiland. In de jaren daarna konden de boeren in het gebied het BBL-land huren. De provincie Zuid-Holland, die inmiddels eigenaar was van de grond, stelde in 2016 500 hectare beschikbaar aan de gemeente Goeree-Overflakkee. Met de opdracht om de rand langs het Haringvliet te ontwikkelen, tussen de haven van Middelharnis tot Stellendam. Er moest ruim 70 hectare nieuwe natuur komen en er moesten windmolens worden geplaatst met een totale capaciteit van 78 megawatt. Het Droomfonds Haringvliet van de Postcode Loterij kwam met financiële steun voor de natuurontwikkeling. Wethouder Daan Markwat (SGP) nam initiatief. 'Met deze middelen en zeggenschap over de grond konden wij als gemeente voorwaarden stellen aan geïnteresseerde partijen voor de inrichting. Zo lukte het om verschillende, soms tegenstrijdige, ambities mogelijk te maken.' Het proces is nu vrijwel afgerond.

Bekijk meer over:

Weer

  • Zondag
    34° / 20°
    10 %
  • Maandag
    35° / 21°
    10 %
  • Dinsdag
    34° / 21°
    10 %
Meer weer